Hoe pleegzorg in jeugddorp De Glind ontspoorde: „Als je niet meedeed, kon je je eigen kots eten"
In dit artikel:
Een nieuw rapport van de Erasmus Universiteit Rotterdam en BE4YOU2, getiteld "Explosieve ervaringen", brengt misstanden in jeugddorp De Glind (bij Barneveld) aan het licht over de periode 1953–2022. De onderzoekers interviewden onder meer zo’n twintig oud-bewoners (gemiddeld vijf jaar verblijf) en zestien omstanders zoals voormalige hulpverleners. Driekwart van de ex-bewoners beoordeelde de tijd in De Glind als (zeer) slecht.
Voorkomende klachten betreffen emotionele verwaarlozing, fysieke straf en seksueel misbruik. Bewoners vertellen dat emoties niet getolereerd werden, huilen werd bestraft en dat bedplassen soms reageerde met een koude douche. Er zijn ook gruwende beschrijvingen van seksuele grensoverschrijdingen door pleegouders en van vernederende straffen, waarbij begeleiding niet ingreep. Eén respondent zegt dat na het weigeren van een boodschap een oudere jongen, terwijl begeleiders toekeken, een sigaret onder zijn oog uitdrukte — zonder dat er werd opgetreden. Veel oud-bewoners kampen nog steeds met langdurige psychische gevolgen, zoals problemen in volwassen relaties en verminderd ouderschap.
Het rapport wijst op een cultuur van angst en stilte: omstanders voelden zich vaak geremd collega’s aan te spreken uit vrees voor repercussies of omdat “de tijdgeest” hardere aanpak normaliseerde. Tegelijkertijd documenteert het rapport dat niet alle gevallen onbestraft bleven; er zijn situaties waarin misdragers juridisch werden aangepakt en sommige ex-bewoners herinneren zich ook positieve ervaringen, bijvoorbeeld steun uit pleeggezinnen of troost bij dieren op de kinderboerderij.
De onderzoekers bekritiseren Pluryn (voormalig beheerder Rudolphstichting) vanwege een moeizame samenwerking en een gebrek aan een open, lerende houding tijdens het onderzoek. Zij beschuldigen de organisatie ervan zich geregeld achter privacywetgeving te verschuilen. Pluryn reageerde dat de bevindingen "confronterend" zijn en erkende dat men er destijds niet in is geslaagd jongeren een veilige jeugd te bieden, maar verwees tegelijkertijd naar recent onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut dat stelt dat huidige bewoners en medewerkers overwegend positief zijn over het klimaat in De Glind.
Het rapport onderstreept de blijvende impact van misstanden in residentiële jeugdzorg en roept op tot meer openheid, onderzoek en directe maatregelen om veiligheid en zorgkwaliteit te verbeteren.