Hoe minister Ben-Gvir premier Netanyahu steeds verder naar rechts trekt

In dit artikel:

De extreemrechtse Israëlische minister Itamar Ben-Gvir heeft in een podcast opnieuw opgeroepen tot harde maatregelen tegen Palestijnen. Hij zei dat Israël elke nacht tientallen gerichte aanvallen op Gaza zou moeten uitvoeren, ook wanneer de doelwitten geen directe bedreiging vormen. Volgens hem zouden daarbij dertig tot veertig mensen moeten worden gedood. Ook pleitte hij voor het verdrijven van Palestijnen uit Gaza en noemde hij executies van de militanten die podcastmaker Rom Braslavski zouden hebben ontvoerd een van zijn grootste dromen.

Yossi Mekelberg van denktank Chatham House veroordeelt de uitspraken scherp. Volgens hem komen ze bijna neer op een oproep tot oorlogsmisdaden en zouden ze ronduit veroordeeld moeten worden. Israëlische reacties op straat lopen uiteen: sommigen vinden Ben-Gvir gestoord maar onbelangrijk, terwijl anderen zijn uitspraken niet geloven en menen dat Israël zich uitsluitend tegen terroristen verdedigt.

Hoewel Ben-Gvir niet over het leger gaat en zelf geen aanvallen kan bevelen, heeft hij door zijn politieke positie grote invloed. Hij is minister van Nationale Veiligheid en controleert onder meer politie en gevangeniswezen. Zijn politieke beweging komt voort uit de radicale Kach-beweging, die in Israël als terroristisch is aangemerkt en pleitte voor de verdrijving van Arabieren. Ben-Gvir werd in 2007 veroordeeld voor het aanzetten tot racisme en steun aan een terroristische organisatie.

Na de verkiezingen van 2022 werd hij minister, omdat premier Benjamin Netanyahu zijn steun nodig had voor een regeringsmeerderheid. Begin 2025 verliet Ben-Gvir de coalitie uit protest tegen een bestand met Hamas en de vrijlating van gijzelaars. Hij keerde terug nadat Israël de grootschalige aanvallen op Gaza hervatte.

Ben-Gvir dringt vanuit de rechterflank aan op voortzetting van de oorlog, Israëlische nederzettingen in Gaza, strengere detentieomstandigheden voor Palestijnen en de doodstraf. Netanyahu heeft hem bij onderhandelingen soms genegeerd, maar blijft volgens Mekelberg waarschijnlijk bereid opnieuw met hem samen te werken als dat nodig is om na de verkiezingen eind oktober aan de macht te blijven. Die afhankelijkheid geeft Ben-Gvir meer invloed dan zijn ministerspost alleen, terwijl verdere escalatie in Gaza en de regio de politieke situatie nog onvoorspelbaarder kan maken.