Hoe maak je een jaarplan dat minstens een paar maanden werkt?

In dit artikel:

Al dertig jaar werkt de auteur als zelfstandig ondernemer en maakt ieder jaar een werkplan om niet in vage voornemens te vervallen. De kernaanpak is praktisch en tweestaps: begin klein (een ideale week) en bouw dat op naar het jaar.

Stap 1: beschrijf een goede week. Welke dagen wil je ongestoord kunnen schrijven of werken, wanneer geef je colleges of seminars, en welke vaste blokken reserveer je voor to-dolijsten? De schrijver plant ook elke werkdag een uur voor onverwachte taken; dat voorkomt dat urgente zaken alles overspoelen.

Stap 2: zet die weken in de jaarkalender. Bepaal hoeveel weken en uren je verwacht te werken en zoek drukke periodes die juist wat vrije dagen nodig hebben. Vervolgens moet je beslissen wat je in die tijd gaat doen: bijsturen of rigoureus opnieuw beginnen. Bijsturen betekent kritisch kijken welke activiteiten waarde toevoegen en welke je kunt schrappen om niet meer uren te maken, alleen betere keuzes. Voor een reset gaat de auteur letterlijk met een wit papier zitten en fantaseert hoe een geheel nieuw werkleven eruit zou zien — alsof hij opnieuw begint.

Drie reflectievragen helpen bij zulke keuzes (geïnspireerd door de Theory of Planned Behavior): 1) welke waarden en idealen sturen mijn handelen? 2) wat zijn mijn sterke punten en welke activiteiten geven energie? 3) wie zijn mijn dierbaren en wat zien zij graag dat ik doe? De antwoorden worden opgeschreven en af en toe herlezen; ze fungeren als kompas tegen de waan van de dag.

Betrek anderen en wissel van plek. Overleggen met vrienden, partners of nieuwe kennissen levert perspectief op dat alleen peinzen niet geeft, en locaties beïnvloeden je standpunt: op vakantie wil je misschien eerder stoppen met werken, terwijl een goede werkdag je leven veel langer invulling doet vinden.

Praktisch bewijs dat plannen werken komt anekdotisch: een kinderspel met een kruisboog en een door plakband afgebakend doel leidde tot fanatiek, doelgericht gedrag bij jong en oud. Conclusie: doelen sturen energie en helpen bijsturen, al is het effect vaak tijdelijk — weken of maanden — maar dertig jaar waarin plannen telkens enkele maanden focus opleverden ziet de auteur als een zinvolle opbrengst.

Kortom: concreet beginnen op weekbasis, tijdblokken en een gereserveerd uur per dag, jaarkalender invullen, kritisch kiezen tussen bijsturen of resetten, vaste reflectievragen en sociale checks zijn de praktische ingrediënten van zijn jaarlijkse werkplanning.