Hoe kunnen we de boeren helpen?

In dit artikel:

FDF-voorzitter Mark van den Oever ziet bij de boerenprotesten tegen het stikstofbeleid van kabinet-Jetten een nieuwe opleving, vergelijkbaar met de protestgolf van 2019. Tijdens een bijeenkomst op vrijdag 14 augustus in het provinciehuis in Den Bosch sprak hij zich uit tegen het intrekken van natuurvergunningen van vijf Brabantse kippenboeren. Buiten stonden meer dan honderd tractoren uit het hele land met omgekeerde vlaggen en spandoeken.

Volgens Van den Oever hebben de acties tot dusverre nog geen beleidswijziging opgeleverd. Wel is de steun onder boerenorganisaties verbreed. Naast Farmers Defence Force (FDF) steunen onder meer Agractie, de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders, de Nederlandse Akkerbouw Vakbond en Vee & Logistiek Nederland het verzet. Ook de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO), onderdeel van het doorgaans gematigde LTO Nederland, sloot zich bij een demonstratie aan. Van den Oever roept burgers op de boeren te steunen, onder meer door demonstraties bij te wonen, hun stem te laten horen en rechtstreeks bij boeren te kopen.

Corona- en overheidscriticus Willem Engel noemt de protesten politiek gezien ‘kansloos’, maar vindt wel dat boeren moeten doorgaan en het kabinet uiteindelijk tot aftreden moeten dwingen. Hij verwees naar het dodelijke ongeval op de A59 bij Heesch, waarbij op 14 augustus een echtpaar omkwam nadat een auto achterop een file was gereden. Die file was ontstaan door langzaam rijdende trekkers op weg naar Den Bosch. Engel beschuldigde media en veiligheidsinstanties ervan het ongeval aan het boerenprotest te koppelen, maar het artikel presenteert die beschuldiging als zijn mening. Hij adviseert boeren vreedzaam te blijven en juridische stappen te overwegen tegen berichtgeving die zij als lasterlijk beschouwen.

Marcel Roerdink stelt dat boeren zich niet alleen op het kabinet, maar ook op de provincies moeten richten. Volgens hem is het natuurbeheer in 2011 aan de provincies overgedragen en vervolgens grotendeels bij Gedeputeerde Staten en andere bestuursorganen terechtgekomen, waardoor Provinciale Staten, gemeenteraden en de Tweede Kamer te weinig zeggenschap hebben. Hij pleit ervoor die volksvertegenwoordigingen opnieuw meer controle te geven. Als voorbeeld noemt hij het Plan Aanpak Veluwe, dat volgens hem model staat voor stikstofbeleid en boeren in de Gelderse Vallei bedreigt.

Ook Elze van Hamelen steunt het boerenverzet, maar vindt demonstraties alleen onvoldoende. Zij noemt de stikstofproblematiek vooral het gevolg van modellen die beleid kunnen sturen en zegt dat de Europese Unie Nederland niet tot deze aanpak verplicht. Daarnaast bekritiseert ze het technocratische natuurbeleid en de pogingen om historische natuurtoestanden te herstellen. Volgens Van Hamelen kunnen burgers boeren concreet helpen door voedsel rechtstreeks bij lokale producenten of via korte distributieketens te kopen.