Hoe kon het geschil over de zwemsteiger bij de Borneokade in Amsterdam-Oost zo escaleren?
In dit artikel:
In Amsterdam-Oost escaleert al jaren slepende ruzie rond de zwemsteiger naast de honderd jaar oude boot Feja, die sinds 2000 aan de Borneokade in het Oostelijk Havengebied ligt. De steiger is zo’n 80 meter lang en vormt op hete dagen een populaire plek om te zwemmen; dan verandert de locatie in een druk, rumoerig openluchtzwembad dat ook bezoekers uit andere stadsdelen trekt. De bewoners van de Feja, Jantien de Laaf en haar partner Wieger van Aalderen, ervaren daardoor al jarenlang ernstige overlast: continu lawaai, schreeuwende groepen en zelfs bedreigingen en een incident met fysiek geweld.
Het conflict speelde al voor de verplaatsing van de boot in 2012; bewoners was bij die verhuizing toegezegd dat de steiger evenveel meters zou opschuiven, maar daarna nam de hinder alleen maar toe. Sinds 2011 zijn er talloze procedures gevoerd: bezwaarprocedures, kort gedingen, geluidsonderzoeken en rechterlijke uitspraken. Juridisch gezien lijken de bewoners in het gelijk te staan: verschillende instanties, uiteindelijk ook de hogere rechterlijke macht, oordeelden dat de steiger niet bedoeld is als recreatieve zwemvoorziening en dat het intensieve gebruik in strijd is met het bestemmingsplan. Handhaving en uitvoering van die uitspraken bleken echter moeizaam en verwarrend, waardoor het probleem zich jarenlang voortzette.
De situatie escaleerde opnieuw toen eind 2022 tien meter van de steiger werd verwijderd terwijl de rechterlijke beslissing nog openlag, en afgelopen weekend werd een deel van de steiger afgezet waardoor vanaf 30 meter niet meer gezwommen kan worden. Teleurgestelde zwemmers protesteerden zaterdagavond en wezen met hun protest naar de gemeente, die zich beroept op een uitspraak van de Raad van State. De bewoners hebben inmiddels een aansprakelijkstelling tegen het stadsdeel ingediend; dat stadsdeel zegt daardoor niet in de media te kunnen reageren. Een kort geding hierover staat gepland op donderdag.
Het dossier is ook een voorbeeld van de spanning in een dichtbebouwde, warmere stad: beperkte openbare ruimte en behoefte aan verkoeling botsen met het woongenot van direct omwonenden. De Laaf zegt dat het leven op de boot “een hel” is geworden; zij en haar partner probeerden vier jaar lang een acceptabel alternatief te vinden, maar zonder resultaat. Het conflict belooft nog onopgelost te blijven totdat juridische uitspraken gevolgd worden door concrete, uitvoerbare maatregelen en een balans tussen publieke recreatie en bewonersbelang.