Hoe kon het fatale treinongeluk met een man in rolstoel op station Bijlmer Arena gebeuren?

In dit artikel:

Een 68‑jarige man in een rolstoel is donderdagnamiddag overleden op het perron van station Bijlmer Arena, mogelijk als gevolg van de aanzuigende werking van een passerende intercity. De politie stelt dat de man te dicht bij het spoor stond, voorbij de aangegeven veiligheidsstreep; op dit moment wordt er van een noodlottig ongeval uitgegaan en ProRail doet nader onderzoek naar de precieze toedracht.

Ingenieur en spoorwegspecialist Wouter Wiersema (Haskoning, en parttime conducteur) licht toe hoe zo’n ongeluk kan ontstaan. De kracht die een trein op perronwachters uitoefent hangt vooral af van snelheid en de aerodynamische vorm van het voertuig. Snellere treinen verplaatsen meer lucht en kunnen sterke luchtstromen en turbulenties veroorzaken. Bij intercitytreinen ontstaan extra wervelingen door overgangen tussen rijtuigen; die wervelingen kunnen een aanzuigende werking geven die voor personen op korte afstand gevaarlijk wordt. Wiersema zegt verrast te zijn dat een intercity zóveel turbulentie kan opleveren — hij had verwacht dat intercity’s vooral lucht wegduwen.

Machinisten hebben volgens hem weinig mogelijkheden om zo’n calamiteit te voorkomen: een zware trein heeft honderden meters remweg, waardoor stoppen bij een onverwachte situatie vrijwel onmogelijk is. Bestuurders gebruiken soms de tyfoon als mensen te dicht bij de rand staan, maar dit biedt geen garantie. Station Bijlmer Arena heeft relatief brede perrons, wat de situatie niet per se veiliger maakte in dit geval.

Er is eerder onderzoek gedaan naar effecten van hoge snelheid langs perrons — ProRail voerde proeven uit met 160 km/u en internationale experimenten (zoals door tv‑programma’s) tonen eveneens sterke luchtstromen. Naar aanleiding van eerdere hoge‑snelheidspassages zijn op sommige stations veiligheidslijnen verplaatst en extra waarschuwingen ingevoerd. Volledige fysieke afscherming met platformdeuren (zoals bij metro’s) is in Nederland lastig omdat treintypes en deuren niet uniform zijn.

Samenvattend: het incident lijkt te wijten aan te dicht bij de spoorrand staan in combinatie met de aerodynamische effecten van een passerende intercity. Het voorval is uitzonderlijk in Nederland; politie en ProRail onderzoeken de precieze omstandigheden verder.