Hoe kan de oorlog met Iran tot een einde worden gebracht? 'De VS moet druk zetten op Israël'

In dit artikel:

De oorlog tussen de VS en Iran escaleert opnieuw in de Perzische Golf: Amerikaanse aanvallen worden beantwoord met Iraanse raketten op omliggende golfstaten. Daarmee staat het in juni gesloten memorandum over een mogelijk vredesproces zwaar onder druk, al is het nog niet volledig van tafel. Volgens Midden-Oostenexpert Erwin van Veen van Clingendael ligt de sleutel vooral bij Israël, dat weinig prikkels heeft om mee te werken aan rust in de regio. Premier Benjamin Netanyahu wil zijn leger in Libanon niet terugtrekken en blijft Hezbollah, een bondgenoot van Iran, bestrijden.

Om een uitweg te vinden is volgens Van Veen veel meer Amerikaanse druk op Israël nodig. Een denkbaar compromis zou zijn dat Israël in Zuid-Libanon blijft, maar alleen uit zelfverdediging mag optreden, waardoor een laag maar aanhoudend geweldsniveau ontstaat. Iran beschikt intussen over een sterk machtsmiddel: de Straat van Hormuz, waarmee het de oliehandel en dus de wereldeconomie kan ontregelen. Ook de VS voelen dat aan de binnenlandse economie, terwijl Iran, de Golfstaten en bondgenoten van Washington eveneens zware schade lijden.

Naast de VS en Iran oefenen ook landen als Turkije, Saoedi-Arabië, Pakistan en Egypte meer druk uit op Washington om tot een akkoord te komen. Oud-onderhandelaar Nate Swanson verwacht dat de gevechten snel weer afzwakken en dat de partijen terugkeren naar de onderhandelingstafel, omdat geen van beide kampen de oorlog militair echt kan winnen.