Hoe het kleine Ansen een snelle oplossing heeft voor overvolle stroomnet. 'Koppelen van thuisbatterijen is veelbelovend'
In dit artikel:
In Ansen (Drenthe) heeft een kleinschalige proef met geschakelde thuisbatterijen laten zien dat huishoudaccu’s samen snel netcongestie kunnen verminderen. In 2022 meldden 26 Ansers zich aan voor het experiment; negen gezinnen kregen een thuisbatterij in bruikleen. De proef, uitgevoerd in samenwerking met onder meer Hanze Hogeschool, TU/e en netbeheerder Enexis, combineerde centrale aansturing van de accu’s met een eenvoudige ‘energieklok’ (rode en groene uren) en onderlinge afstemming via een groepsapp.
De technische uitkomst is concreet: de negen batterijen op het laagspanningsnet zorgden voor een afname van 3,5 tot 6 procent in belasting op het middenspanningsnet. Door accu’s bij piekbelasting op te laden en juist niet terug te leveren, ontstond als het ware een tijdelijke ‘vluchtstrook’ op het lokale net, waardoor er minder filevorming op de hogere netniveaus plaatsvond. De aansturing gebeurde tot op uur-niveau, wat het effect vergrootte. De deelnemers benutten bovendien 20–30 procent meer van hun eigen zonne-energie, wat de betrouwbaarheid van zonnepanelen verbetert en storingsrisico’s verkleint.
De proef toont dat oplossingen op het laagspanningsniveau wél zoden aan de dijk zetten, mits huishoudens betrokken zijn en er een systeem is dat accu’s slim kan coördineren. Volgens initiatiefnemers biedt deze aanpak een relatief snelle en goedkopere tussenoplossing tegenover grootschalige netverzwaringen die miljarden kosten. Met de verwachte groei naar ongeveer een miljoen thuisaccu’s in Nederlandse woningen richting 2030 zou landelijke toepassing substantieel effect kunnen hebben; de initiatiefnemers rekenen dat een compensatieregeling van circa €200 per jaar per deelnemer landelijk ongeveer €200 miljoen per jaar zou kosten — aanzienlijke maar veel lagere bedragen dan grootschalige netinvesteringen.
Belangrijke kanttekeningen blijven: de proef vermindert congestie, maar maakt volledige netverzwaring niet overbodig; simulaties tonen afnemende marginale opbrengsten. Ook spelen juridische en praktische vragen: er is een managementsysteem nodig (zoals door Enexis gebruikt), privacyregels moeten worden gewaarborgd en de energiebelasting/afrekenregels voor onderlinge levering binnen energiegemeenschappen vragen herziening om het financieel aantrekkelijk te maken. Daarnaast hangt veel af van de terugverdienbaarheid van accu’s voor huishoudens.
Deelnemers aan de proef, zoals boer Jan Gorter, kwamen er positief uit en vonden kleine gedragsaanpassingen (bijvoorbeeld het uitstellen van wassen) goed te doen; drukke gezinnen bleken soms minder strikt de energieklok te volgen, maar het gemeenschapsmodel kon dat compensëren. De coöperatie EnergieKansen wil vervolgonderzoek doen en voorbereidende stappen zetten in de komende maanden.
Kortom: de Ansen-pilot laat zien dat gecoördineerde thuisbatterijen een realistische en schaalbare bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van netcongestie. Met slimme regelgeving, financiële prikkels en grootschalige uitrol zou dit een nuttig onderdeel kunnen worden van de overgang naar een flexibeler en duurzamer elektriciteitssysteem.