Hoe hervormd is de Hersteld Hervormde Kerk nog? „We hebben liever dat mensen uit de wereld de weg naar de kerk vinden"

In dit artikel:

De Hersteld Hervormde Kerk (HHK) groeit nog altijd als enige protestantse kerkverband in Nederland, maar juist die groei roept intern vragen op over de eigen identiteit. Vorig jaar kwamen er 628 leden bij, goed voor een totaal van 61.938. Een groot deel van die toestroom komt uit de Gereformeerde Gemeenten: sinds 2004 stapten volgens jaarboeken ruim 10.950 leden over naar de HHK, terwijl 3193 mensen de omgekeerde weg gingen. Daardoor buigt de kerk zich nu over de vraag hoe “hervormd” zij blijft als steeds meer leden en ook predikanten een achtergrond in afgescheiden kerken hebben.

De generale synode besprak vorige week de notitie *Hervormd zijn en blijven anno 2026*, maar stelde nog niets definitief vast; eerst moeten kerkenraden en classes zich erover uitspreken. In gemeenten als Barneveld en Apeldoorn is de spanning tussen groei en identiteit goed zichtbaar. Barneveld is in twintig jaar uitgegroeid van 150 naar ruim 2000 leden en heeft al vier diensten nodig, terwijl in Apeldoorn inmiddels naar schatting driekwart van de leden uit een afgescheiden kerk komt. Nieuwe leden doorlopen er gesprekken en een periode van gastlidmaatschap, en in Apeldoorn bestaat zelfs een “overkomstkring” om hen vertrouwd te maken met de hervormde manier van denken.

Volgens betrokken predikanten en ambtsdragers draait die identiteit niet om regels of gevoel, maar om een brede, missionaire kerkhouding: verdraagzaamheid, aandacht voor randleden en de bedoeling om heel het volk te bereiken. Tegelijk is de HHK na de scheuring van 2004 behoudender en smaller geworden. Nieuwkomers waarderen vaak de begrijpelijke prediking en de praktische toepassing, maar er zijn ook fricties over bijvoorbeeld liturgische gewoonten en de cultuur van de gemeente. De kerk ziet de toestroom als positief, maar benadrukt dat het uiteindelijk mooier zou zijn als niet alleen leden van andere kerken, maar ook buitenkerkelijken de weg naar de HHK zouden vinden.