Hoe hard kan Europa het tegen Trump spelen? | opinie
In dit artikel:
Jan Vos steunt André Nollkaemper in de conclusie dat Europa niet mag zwijgen over het neo-imperialistische buitenlandsbeleid van de Trump‑administratie, maar waarschuwt dat Nederland en de EU uiterst zorgvuldig moeten formuleren. Nollkaemper had recent scherp kritiek geleverd op vooral de recente gang van zaken rond Venezuela en riep Europa op hard kleur te bekennen en te kiezen voor een koers gebaseerd op eigen kracht en veiligheid. Vos noemt die morele en juridische stellingname terecht, maar plaatst er een realistische waarschuwing naast: de huidige Amerikaanse president is volgens hem slecht aanspreekbaar op redelijkheid en kan met harde middelen reageren.
Vos haalt het eind vorig jaar verschenen rapport van The Heritage Foundation aan als illustratie van hoe conservatief Amerika naar Europa kijkt: volgens die denktank dient de EU als politieke actor verzwakt of ontbonden te worden omdat zij Amerikaanse belangen schaadt. Zo’n strategie ziet Europa niet alleen als vijandig, maar als een expliciete poging om westerse eenheid te ondermijnen. Voor Vos is dat neo‑imperialisme in een moderne gedaante: macht regeert boven internationale rechtsregels.
De schrijver schetst concrete risico’s van een escalatie: de VS kunnen Europese belangen treffen door Amerikaanse techbedrijven digitale infrastructuur te laten beperken, door handelstarieven sterk te verhogen of door essentiële wapensystemen en steun – bijvoorbeeld voor Oekraïne – te onthouden. Die opties acht hij reëel en potentieel desastreus: Europa zou economisch, digitaal en militair kwetsbaar blijken.
Gezien die kwetsbaarheid pleit Vos voor een pragmatische, koele houding tegenover Washington: proberen de gekte in het Witte Huis bij te sturen, desnoods met slijmdiplomatie, terwijl Europa zich in hoog tempo ontwikkelt tot een geopolitieke speler. Economisch lijkt opschaling haalbaar binnen enkele jaren; militair en technologisch is het veel lastiger, vooral omdat veel cruciale techcapaciteit bij Amerikaanse bedrijven zit. Om minder chantabel te worden is volgens Vos Europese eensgezindheid, scherpe samenwerking en bereidheid tot significante financiële en mentale offers nodig.
Slotconclusie van Vos: Europa moet niet zwijgen over Trump’s beleid, maar tegelijk uiterst terughoudend zijn in woorden en daden vanwege de reële vergeldingsmogelijkheden van de VS. Von Vos tekent pessimisme én een aanzet tot strategische zelfredzaamheid.