Hoe geef je elkaar feedback op de redactie? 'Van afkraken leer je niks, maar van gejubel ook niet'
In dit artikel:
Timon Ramaker, lector journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Ede, onderzocht samen met NRC, het Nederlands Dagblad en trainer Karel van den Berg hoe redacties een meer constructieve feedbackcultuur kunnen ontwikkelen. Aanleiding was zijn eerdere promotieonderzoek, waarin veel journalisten de sfeer op redacties als hard en onveilig typeerden — termen als “afrekencultuur” bleven terugkomen. Dat zette Ramaker ertoe om gericht te werken aan meer openheid en psychologische veiligheid in het vak.
Het project was een actieonderzoek: eerst voerden Ramaker en Van den Berg individuele gesprekken met journalisten over hun ervaringen met feedback; daarna werden trainingen en coaching aangeboden. Uit het onderzoek komt naar voren dat feedback zowel helpend als schadelijk kan zijn. Cruciaal is niet of feedback positief of negatief is, maar of die opbouwend, concreet en behulpzaam is — en gegeven wordt in een omgeving waar mensen zich veilig voelen om afwijkende ideeën te opperen zonder gezichtsverlies.
Tijdgebrek en toenemende werkdruk werken vaak remmend: met deadlines voelt praten over samenwerking of visie als vertragen. Juist daarom pleit Ramaker ervoor om daarvoor wél tijd vrij te maken, want goede onderlinge verhoudingen bevorderen creativiteit, innovatie en uiteindelijk de kwaliteit van de journalistiek. Ook jonge journalisten hebben volgens hem een sterke behoefte aan eerlijke en ontwikkelingsgerichte terugkoppeling.
Leidinggevenden spelen een sleutelrol. Chefs kunnen een open cultuur stimuleren door zichzelf kwetsbaar op te stellen — fouten toe te geven en samen oplossingen te zoeken — en door onderling te bespreken hoe zij feedbackvaardigheden toepassen. Ramaker wijst erop dat redacties vaak als eilandjes functioneren; uitwisseling met collega-deelredacties kan veel opleveren. Verder vraagt effectieve feedback om maatwerk: introverte en extraverte medewerkers verwerken opmerkingen verschillend, sommige mensen hebben tijd nodig om te reflecteren voordat je het gesprek voortzet.
Als praktische richtlijn verwijst Ramaker naar Ron Berger’s drie pijlers: be kind, be specific, be helpful — vriendelijk, concreet en behulpzaam. Zijn overtuiging: ook in een vak waarin veel op het spel staat is er geen reden om grof of vernederend met elkaar om te gaan; een gezonde werksfeer is essentieel voor behoud van talent, welzijn en de kwaliteit van het werk.