Hoe gaat NAVO-missie Arctic Sentry eruitzien? Vooral kwestie van 'warm blijven'
In dit artikel:
Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim meldde maandag dat de voorgenomen NAVO-operatie Arctic Sentry door Denemarken wordt geleid, gericht is op mogelijke dreigingen uit Rusland en dat deelnemende troepen grotendeels zelfvoorzienend moeten opereren vanwege het ruige, dunbevolkte Groenlandse landschap. Het initiatief ontstond volgens Eichelsheim in een NAVO-commandocentrum in Norfolk (Virginia); het is een gecombineerde land-, lucht- en zeemachtopdracht waarvoor in Nederland waarschijnlijk mariniers en F-35’s beschikbaar worden gesteld. De eenheden moeten speciaal getraind zijn voor extreme kou.
Hoewel een formele NAVO-missie nog niet is vastgesteld, lopen de voorbereidingen al. Onder de naam Arctic Endurance stuurde Denemarken vorige week verkenningstroepen naar Groenland, met bijdragen van meerdere Europese landen waaronder Nederland. Nederlandse officieren brachten volgens het ministerie operationele en logistieke expertise in; verdere voorbereiding vindt vanuit Denemarken en Nederland plaats. Arctic Sentry zou de derde “Sentry”-operatie worden naast Eastern Sentry (sinds september vorig jaar, gericht op de oostgrens van de NAVO) en Baltic Sentry (al een jaar actief ter bescherming van onderzeese kabels in de Oostzee).
Er is politieke en strategische druk van de Verenigde Staten: president Trump heeft de afgelopen maanden expliciet zijn interesse in Groenland uitgesproken en stelt dat control over het eiland essentieel is voor de Amerikaanse veiligheid, wat de NAVO-landen extra alert maakt. De Belgische minister van Defensie benadrukte dat het Arctische gebied onder NAVO-invloed moet blijven, bedoeld als signaal naar Rusland, China en Noord-Korea.
Tegelijkertijd bestaat er scepticisme over de achterliggende motivatie. Voormalig commandant Mart de Kruif ziet geen bewijs van een acute militaire dreiging in het hoge noorden en noemt de missie vooral politiek bedoeld om Amerikaanse acties richting Groenland tegen te gaan. Eichelsheim erkent dat er geen directe dreiging is, maar stelt dat juist daarom nu de gelegenheid is om de capaciteit op te bouwen: "We hebben tijd om ons erin te bekwamen."
Beslissingen vallen uiteindelijk politiek. NAVO-commandanten bespreken Arctic Sentry woensdag en donderdag in Brussel, maar hoe snel en in welke vorm troepen daadwerkelijk worden uitgezonden hangt mede af van verdere gesprekken met de VS — die eerder negatief reageerde op Europese verkenningen en importheffingen dreigde, al gaf Trump later mogelijk aan verkeerd geïnformeerd te zijn over die operaties.