Hoe FvD in Velsen de grootste werd: 'De mensen hier hebben staal in hun bloed'

In dit artikel:

Forum voor Democratie is bij de recente gemeenteraadsverkiezingen in Velsen uitgegroeid tot de grootste fractie: de partij won zes zetels en heeft nu acht raadszetels. De winst wordt vooral toegeschreven aan een harde pro-Tata Steel-houding en felle tegenstand tegen een nieuw asielzoekerscentrum in de gemeente.

Veel kiezers in IJmuiden — de grootste kern van Velsen met zo’n 32.000 inwoners — gaven FvD hun stem. Een typische aanhanger is de 59‑jarige Dick, die al veertig jaar nachtdiensten bij Tata draait en de fabriek ziet als onmisbaar voor de regio en de lokale identiteit. Lokale activisten rond FvD, onder wie lijstnummer vier Joost Broekman, traden de afgelopen jaren actief op tegen klimaatactivisten die protesteerden bij de zeesluis en bij cruiseschipbewegingen, uit vrees voor schade aan de broodwinning van scheeps- en staalarbeiders.

Lijsttrekker Tommy Panis noemt naast lokale thema’s ook een breder gevoel van onbehagen onder inwoners: volgens hem voelt de gemiddelde Velsenaar zich niet vertegenwoordigd door een bestuur dat te links zou zijn. Met de slogan “Velsen voor de Velsenaren” speelde FvD in op die onvrede. Panis erkent tegelijk dat Velsen politiek complex is — zeven kernen met verschillende sociale en politieke kleuren — en zegt nu bereid te zijn samen te werken met andere partijen in de raad en tot compromissen te komen.

Het asieldebat was een belangrijk electoral onderwerp. Velsen huisvest tijdelijk 300 vluchtelingen op het schip Ocean Majesty; er is bovendien toestemming gegeven voor opvang in Santpoort‑Zuid en in Driehuis bestaat al een locatie voor honderd jonge asielzoekers. Volgens tegenstanders zoals Gideon Schipper van bewonersgroep Het Andere Geluid heeft FvD echter vooral angst en onrust aangewakkerd en achteraf de winst daarvan geoogst. Schipper wijst erop dat in de buurten waar onrust werd verwacht — Santpoort en Driehuis — FvD relatief weinig stemmen haalde, terwijl partijen die voor de opvang stemden meer steun kregen.

Naast lokale inzet rekent FvD landelijk op een controversiële reputatie. Panis heeft in het verleden sympathie geuit voor Orania, een exclusief witte enclave in Zuid‑Afrika, en een gelekte app over een witte etnostaat leidde tot commotie; hij stelde dat opmerkingen als grap bedoeld waren en zegt niet zo’n toekomst voor Velsen te willen. Lokale politici geven aan dat praktische samenwerking met FvD mogelijk is, maar waarschuwen tegelijk voor het landelijke imago van de partij en de associaties met extreemrechts gedachtegoed.