Hoe evangelicals in Amerika een politieke macht werden: „Wat een geestelijke armoede als je als christen vooral herkend wordt door je politieke opvattingen"

In dit artikel:

Volgens de 86-jarige historicus en theoloog George Marsden is de belangrijkste verandering onder Amerikaanse evangelicals in de afgelopen vijftig jaar hun sterke vereenzelviging met de conservatieve Republikeinse Partij. Vroeger bestond er meer politieke diversiteit: witte evangelicals in het Noorden stemden vaak Republikeins, terwijl veel Afro-Amerikaanse evangelicals in het Zuiden Democratisch stemden. Die verschillen leidden niet tot onderlinge verkettering; tegenwoordig beschouwen sommige evangelicals politieke steun aan Donald Trump zelfs als een bewijs van orthodox geloof.

Tot de jaren zeventig traden evangelicals nauwelijks als afzonderlijke politieke of religieuze stroming naar buiten. Veel Bijbelgetrouwe christenen hielden afstand van politiek, omdat zij aardse machtsstructuren ondergeschikt vonden aan het geestelijke leven of de spoedige wederkomst van Christus verwachtten. Dat veranderde tijdens de presidentsverkiezingen van 1976. De Democratische kandidaat Jimmy Carter sprak openlijk over zijn geloof als wedergeboren christen. Zijn overwinning liet zien dat evangelicals politieke invloed konden uitoefenen en maakte termen als evangelical en born again breed bekend.

Op langere termijn profiteerden vooral conservatieve evangelicals van die ontwikkeling. Zij bouwden vanaf de jaren zestig organisaties rond traditionele gezinswaarden en waarschuwden voor secularisatie en maatschappelijke verloedering. Activisten mobiliseerden gelovigen met het beeld van een strijd om het behoud van christelijk Amerika tegen politiek links. Daardoor gingen conservatieve politieke standpunten steeds sterker het publieke beeld van evangelisch christendom bepalen, ten koste van theologische en interne verschillen.

Die ontwikkeling maakte witte evangelicals tot een van de trouwste Republikeinse kiezersgroepen en hielp Trump aan hun steun. Marsden noemt naast partijloyaliteit ook de angst voor de progressieve, zogenoemde woke agenda rond onder meer het homohuwelijk en transgenderrechten. Trump speelt in op deze morele zorgen, ondanks zijn persoonlijke levensstijl. Volgens Marsden rechtvaardigen geestelijke leiders zijn tekortkomingen vaak door alleen zijn beleid te benadrukken. Hij verwacht niet dat de steun aan Trump blijvend is, zolang evangelicals zich niet volledig met zijn persoon vereenzelvigen; het wegredeneren van zijn gedrag kan de beweging wel blijvend beschadigen.