Europa zoekt naar manieren om Groenland uit Trumps handen te houden
In dit artikel:
Europese regeringsleiders nemen Donald Trumps opmerkingen over het “overnemen” van Groenland steeds serieuzer en zoeken op meerdere fronten naar manieren om Washington van dat pad af te brengen. Een geweldloze annexatie of een militaire operatie zou voor de Verenigde Staten technisch weinig voeten in de aarde hebben; Europese hoofdsteden erkennen dat zij militair geen antwoord kunnen bieden. Een Amerikaanse aanval zou naar verwachting de NAVO hevig schaden en de trans-Atlantische verhoudingen blijvend verstoren, reden waarom diplomaten en beleidsmakers in Brussel, Kopenhagen en elders koortsachtig opties verkennen.
Vier belangrijkste tegenmaatregelen worden onderzocht:
1) Economische binding met EU-gelden
De EU en Denemarken willen Groenland financieel aantrekkelijker maken zodat eilandbewoners zich minder aangetrokken voelen tot Amerikaanse beloften. Groenland is voor ongeveer de helft van zijn begroting afhankelijk van Deense steun; de Europese Commissie heeft voorgesteld de huidige EU-bijdrage (circa €225 miljoen) op te schroeven richting het Deense niveau (ongeveer €530 miljoen), plus toegang tot speciale fondsen voor afgelegen gebieden. Daarnaast zouden Europese investeringen in welzijn, onderwijs, duurzaamheid en grondstoffenwinning moeten worden versterkt om het sociaal-Democratische zorgstelsel en de lokale welvaart te vrijwaren.
2) Washington tegemoetkomen met meer defensie-inzet
Achtergrond van Trumps interesse is volgens hem de strategische waarde van Groenland in het Noordpoolgebied. Europese diplomaten wijzen erop dat de VS volgens bestaande verdragen al uitgebreid militair actief kan zijn op het eiland. Als reactie hebben NAVO-landen recent besloten de militaire aanwezigheid in het noordpoolgebied uit te breiden: meer troepen, materieel en oefeningen. Dat moet zowel Russische en Chinese invloed ontmoedigen als Trumps veiligheidsargumenten verzwakken.
3) Economische sancties als stok achter de deur
De EU beschikt als handelsblok over middelen om de VS economische pijn te doen — van importheffingen tot investeringsbeperkingen — maar zoiets vereist unanimiteit onder lidstaten en zou ook zichzelf schaden. Tijdens eerdere handelsconflicten met de VS bleek terughoudendheid bij Europese partners, wat deze optie politiek complex maakt.
4) Europese troepen als “tripwire”
Sommige beleidsadviseurs en denktanks pleiten voor het tijdelijk stationeren van Europese contingenten in Groenland. Niet om een Amerikaanse invasie te weerstaan, maar om zo’n actie veel ingewikkelder en politiek kostbaar te maken — met name door de mogelijke internationale en binnenlandse reputatieschade voor de VS. Een dergelijke stap wordt in Berlijn en Parijs besproken, maar brengt het reële risico met zich mee dat Europese militairen in gevaar komen bij een confrontatie.
Tegelijkertijd proberen Amerikaanse en Europese diplomaten elkaar te overtuigen met zowel economische prikkels als militaire geruststellingen. Ook is er twijfel over Trumps bewering dat Russische en Chinese schepen de regio rond Groenland actief bezetten; Noord-Europese bronnen zeggen dat daar weinig bewijs voor is. De discussie concentreert zich dus op het vinden van een mix van financiële, diplomatieke en militaire middelen om het eiland binnen het huidige internationale bestel te houden.