Hoe een zorgondernemer steeds weer opdook met nieuwe bv's en zo miljoenen opstreek voor spookzorg
In dit artikel:
Khalid el Otmani en zijn broers (onder wie Mohamed en Badr) bouwden sinds 2007 een haast ondoorgrondelijk netwerk van zorg-bv’s en stichtingen op, waarmee zij volgens toezichthouders, zorgverzekeraars en gemeenten jarenlang miljoenen uit de thuiszorg haalden via spookzorg, dubbele declaraties en wisselende bestuurders. Hun bedrijven — onder meer Maxima Zorg (waar in de nacht van 20 op 21 juni 2023 een explosief voor de deur ontplofte), Avicenne, VidaCare, Royal Topzorg, Veade en Good4Life — richtten zich vaak op Marokkaans-Nederlandse ouderen en werkten met zogenoemde cliëntgebonden medewerkers: veelal familieleden die op papier zorg verlenen aan één naaste.
Zorgverzekeraars zoals Zilveren Kruis, CZ en DSW signaleerden vanaf circa 2011 onregelmatigheden: dubbele facturen, cliënten die telefonisch onbereikbaar waren of die verklaarden nooit zorg te hebben ontvangen, en grote declaratiebedragen waarvoor geen administratieve onderbouwing bestond. Zilveren Kruis concludeerde na onderzoek dat de El Otmani’s via een complex handels- en rechtsconstruct gebruikmaakten van wettelijke mazen met de intentie te frauderen; samen met andere schuldeisers eisen verzekeraars en crediteuren inmiddels miljoenen terug (vermeld: twee verzekeraars vragen samen 6 miljoen, totale vorderingen ruim 9,9 miljoen). Voor Good4Life loopt bij faillissement een vordering van Zilveren Kruis van 5,9 miljoen en de verzekeraar deed in 2022 aangifte.
Het patroon dat steeds terugkeert: zodra een instantie onderzoek start of samenwerking opzegt, wordt de bestaande bv ontbonden of overgedragen, verschijnt een nieuwe entiteit in een andere gemeente of onder een andere zorgregeling, en staat er een andere bestuurder (soms een katvanger) op papier terwijl de achterliggende regie schijnbaar blijft bestaan. Banken en ABN Amro vroegen zich af naar de herkomst van grote betalingen; zo kocht Badr in augustus 2022 aandelen van Veade voor 4,35 miljoen, waarna de bank langdurig geen duidelijke bron van dat geld kreeg en Veade op een interne AML-lijst plaatste — een beslissing waartegen Badr in hoger beroep gaat.
Gemeenten, GGD’s en het Informatieknooppunt Zorgfraude noemen het dossier “complex”: sommige bedrijven zijn groot (Veade werd geschat op ~600 werknemers en ~4.000 cliënten), waardoor gemeenten aarzelen een aanbieder te weigeren omdat er weinig alternatieven zijn. Juridische kaders dwingen elke gemeente nieuwe bestuurders en bv’s op hun eigen merites te beoordelen; informatie- en administratieve gaten maken bewijslast en terugvordering lastig. In meerdere gevallen ontbrak cruciale administratie (bijvoorbeeld na ontbinding van Avicenne), waardoor strafrechtelijke vervolging of civiele verhalen bemoeilijkt worden. Het Openbaar Ministerie heeft ook beperkte capaciteit om alle aangiften op te pakken.
De El Otmani’s reageerden minimaal: Khalid negeerde verzoeken om commentaar, Badr zei in een reactie dat er geen onoorbare herkomst van geld is vastgesteld en ontkent betrokkenheid bij bepaalde onderzoeken. Ondertussen blijven toezichthouders, verzekeraars en gemeenten worstelen met de juridische en praktische mechanismen waardoor dit soort netwerken langdurig in de zorgsector kunnen blijven opereren.