Hoe een D66-senator bijna de asielwetten had gered - als hij had mogen uitpraten

In dit artikel:

Tijdens het tweedaagse debat in de Eerste Kamer over drie strenge asielwetten bleek hoe klein een politieke kentering kan zijn. Centraal stond een novelle: een reparatie van de asielnoodmaatregelenwet die het strafbaar stellen van hulp aan ongedocumenteerden weer ongedaan zou maken. Die aanpassing haalde een omstreden passage uit een eerder PVV-amendement, maar in de Senaat bestempelde de PVV de novelle plotseling als een afzwakking en kondigde aan tégen te stemmen. Daardoor viel de parlementaire steun voor de hele pakketmaatregel weg; zonder die reparatie blijft hulp aan mensen zonder papieren strafbaar en vinden CDA en SGP dat onacceptabel.

Een klein drama speelde zich dinsdagavond af rond D66-senator Boris Dittrich. Hij wilde tijdens zijn slotwoord in de Kamer bekendmaken hoe D66 zou stemmen, maar voorzitter Mei Li Vos hield hem kort en weigerde extra spreektijd. Direct na die onderbreking gaf Dittrich via een app aan de politieke redactie aan dat hij van plan was D66’s stem als volgt te presenteren: tegen de oude asielnoodmaatregelen en tegen de wet voor een tweestelsel, maar voor de novelle om de schade van het PVV-amendement te beperken. Dat zou, als D66’s zeven zetels vóór waren geweest, de PVV-draai onschadelijk hebben gemaakt.

Kort daarop sloeg Dittrich echter om en schreef opnieuw dat D66 toch tegen de novelle zou stemmen; de fractie besloot volgens hem aan haar principes vast te houden. D66-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, Paul van Meenen, ontkent later hardnekkig dat er ooit sprake was van voorstemmen op de novelle en zegt verrast te zijn door de berichtwisseling.

De appwisseling vormt de enige directe aanwijzing dat D66 even overwoog de novelle te steunen — een wending die de uitkomst van het asieldebat fundamenteel had kunnen veranderen. Nu de PVV en D66 allebei tegenstemden, raakten de drie wetten van het kabinet opeens onhoudbaar, met grote gevolgen voor het strafrecht rond hulp aan vluchtelingen en voor de coalitiepolitiek in de Senaat.