Hoe een criminele bende met nepbedrijven een van de grootste btw-fraudes van Europa pleegde
In dit artikel:
Bij de grootste bekende btw‑fraude in Europa gingen EU‑landen gezamenlijk naar schatting circa €2,9 miljard aan belastinginkomsten verloren. De zaak kwam aan het licht na een Portugees onderzoek naar een leverancier van smartphones; dat leidde op 29 november 2022 tot een gecoördineerde Action Day met invallen in veertien landen en meer dan 200 huiszoekingen. In Fafe, Noord‑Portugal, doorzochten opsporingsdiensten het pand Casa de Pedra en troffen contant geld, bankpassen en vooral een harde schijf aan met uitgebreide gegevens over het netwerk.
Het onderzoek, codenaam Operatie Admiral, wees volgens het Europees Openbaar Ministerie op een omvangrijk, grensoverschrijdend web van bijna 9.000 (tijdelijke) vennootschappen en meer dan 600 betrokken personen in zo’n dertig landen, van de Verenigde Arabische Emiraten tot de VS en China. De Portugese zaak begon klein: belastingambtenaren ontdekten dat een leverancier op papier telefoons aan Amazon in Luxemburg verkocht, terwijl de echte kopers consumenten waren. De afgedragen btw — ongeveer €100 per toestel — werd niet aan Portugal betaald, waardoor dat land alleen al ongeveer €80 miljoen misliep.
Als brein achter de operatie ziet het onderzoek de Frans‑Thaise programmeur Prathikouhn Lavivong. Hij zou met geautomatiseerde software massaal valse facturen hebben geproduceerd, geld van Portugese rekeningen naar brievenbusfirma’s in jurisdicties zoals Dubai, Mauritius en de Seychellen hebben geleid, en winsten hebben witgewassen via luxeaankopen. Een vermeende oprichter die onderzoekers eerst op het verkeerde been zette, bleek een fictieve persoon; een vals Thais paspoort met die naam werd uiteindelijk bij Lavivong gevonden. Zijn belangrijkste medeplichtigen waren Filipe Fernandes en Max Cardoso.
Het netwerk bleek niet beperkt tot Portugal. Twee afgeleiden — Admiral 2.0 vanuit de Baltische staten en Admiral 3.0 vanuit Griekenland — veroorzaakten afzonderlijk verliezen van respectievelijk ongeveer €297 miljoen en €38 miljoen. Europol stelt dat deze structuren deels dezelfde infrastructuur en werkwijzen delen en dat mogelijk nog meer vertakkingen en verbindingen met andere georganiseerde misdaaddisciplines opduiken.
Grote online marktplaatsen speelden onbedoeld een rol: Amazon fungeerde als bestel‑ en betaalkanaal, waardoor de frauduleuze handel makkelijker liep. Amazon stelt geen verdachte te zijn en zegt in misbruikgevallen op te treden, maar erkent dat platforms door omvang en bereik kwetsbaar kunnen zijn voor dergelijk misbruik.
Ook interne medewerking aan bankzijde speelde een rol: Nuno Cancela, destijds accountmanager bij Deutsche Bank (later bij Abanca), wordt ervan verdacht antiwitwascontroles te hebben omzeild in ruil voor beloningen. In mei 2025 oordeelde een rechtbank in Lissabon tot veroordelingen (onder meer celstraffen en voorwaardelijke straffen), maar in maart 2026 werden enkele hoofdverdachten door een hof vrijgelaten vanwege procedurefouten. Zij moeten zich sindsdien regelmatig melden bij de politie.
Het onderzoek loopt voort en kan nog meer netwerken en mogelijke banden met drugshandel, cybercrime of georganiseerde groepen aan het licht brengen.