Oekraïne zet oorlogsvoering op z'n kop: 'Met één klik op de knop drones bestellen'
In dit artikel:
Op de NDSM-werf in Amsterdam-Noord ontwikkelt de vijf jaar jonge start-up Intelic software voor drones die inmiddels op grote schaal in Oekraïne worden ingezet. Hun besturingssysteem Nexus draait op veel frontlijn-drones; recentelijk introduceerde het bedrijf BASE, een marktplaats bedoeld om Europese overheden gemakkelijker te laten zien welke onbemande toestellen beschikbaar zijn en hoe ze presteren.
BASE fungeert als centraal overzicht voor defensie-inkopers die nu vaak handmatig of via informele netwerken naar droneleveranciers moeten zoeken. Fabrikanten uit negen Europese landen zijn al aangesloten. Aanbieders mogen gratis hun drones op het platform zetten, mits die op Nexus kunnen draaien — een keuze die ook de positie van Intelic in de keten verstevigt. Het doel is interoperabiliteit en duidelijkere informatie over specificaties en operationele capaciteit, zodat overheden sneller en betrouwbaarder beslissingen kunnen nemen.
De noodzaak voor zulke instrumenten vloeit voort uit de razendsnelle technologische ontwikkeling aan het Oekraïense front. Een oud-strijder en Intelic-medewerker, bekend onder de roepnaam Stuka, beschrijft hoe het gebruik van drones in 2022 begonnen is als improvisatie met een enkele Matrice 300 en uitgegroeid is tot grootschalige, professionele inzet. Waar aanvankelijk SD-kaartjes fysiek werden veiliggesteld en beelden één dag later gebruikt konden worden, volgden korte tijd later livestreaming via Starlink, FPV-besturing en zelfs glasvezeldrones die tegen elektronische stoorzenders bestand zijn. Die cyclische innovatie — telkens een verbetering gevolgd door een tegenmaatregel — maakt apparatuur snel verouderd en legt grote druk op software-ontwikkeling.
Intelic trekt lering uit die praktijk: updates moeten in hoog tempo beschikbaar zijn omdat 'de oorlogstechnologie elke paar maanden verandert'. Daarom werkt het bedrijf nauw samen met mensen uit Oekraïne, waaronder voormalige frontstrijders zoals Stuka, die vanuit Oekraïne continue operationele feedback leveren. Die direct gekoppelde praktijkkennis helpt Nexus up-to-date te houden en sneller te reageren op nieuwe tegenmaatregelen van de vijand.
Voor Europa is dat relevant omdat veel landen momenteel hun defensie-industrieën opschalen en tegelijkertijd worstelen met fragmentatie: veel verschillende dronesystemen met uiteenlopende besturingssystemen en weinig samenwerking. BASE wil die wildgroei temperen door gestandaardiseerde data en vergelijkbare performance-indicatoren aan te bieden. Intelic zelf groeit mee: het bedrijf verhuisde naar een groter kantoor op de werf en wil zelfs een nagebouwde Oekraïense 'bunker' creëren om realistische tests mogelijk te maken.
Kortom: Intelic gebruikt praktijklessen uit Oekraïne om via software en een marktplaats meer samenhang en snelheid te brengen in Europese drone-inkoop en inzet — een poging om fragmentatie, interoperabiliteitsproblemen en de noodzaak van razendsnelle updates het hoofd te bieden.