Hoe drie Nederlandse dertigers de wereld van lachgas voorzien
In dit artikel:
Op de drempel van 2025 speelt zich in Utrecht een feest af waar lachgas volop aanwezig is, ondanks het sinds 1 januari 2023 geldende Nederlandse verbod op bezit, verkoop en vervoer van lachgas als partydrug. Veel jongeren blijven het gas gebruiken, terwijl stalen lachgastanks met het merk Fastgas, jaarlijks ongeveer 250.000 exemplaren, veelvuldig in het straatbeeld en afval terug te vinden zijn. NRC deed samen met de Belgische krant Le Soir onderzoek naar de herkomst van deze tanks en ontdekte dat een groep van drie Nederlandse dertigers - Luciano de Vries, Nick Houwen en Jesse van der Heide - een internationaal lachgasimperium leiden, met activiteiten vanuit landen als Malta, Portugal, Polen en de Verenigde Staten.
Het bedrijf Fastgas, waarvan de hoofdproductie plaatsvindt in een Poolse fabriek, levert tanks wereldwijd, onder meer aan de horeca en consumenten, hoewel officieel het gas alleen mag worden gebruikt voor voedselbereiding (zoals slagroom). Experts stellen echter dat de technische toepassing voor culinair gebruik onpraktisch is en dat de tanks vrijwel uitsluitend recreatief worden ingezet. De groep profiteert van een geavanceerde logistiek die lachgastanks via poolse productie en transportbedrijven, en Duitse groothandels, vervolgens soms illegaal Nederland binnenbrengt. Omdat lachgas in andere EU-landen deels legaal blijft, is handhaving complex en kan het verbod makkelijk worden omzeild.
De vijf oorspronkelijke vrienden, oud-proppers die begonnen met flyers uitdelen in Spaanse feestgebieden, bouwden hun handel vanaf 2012 uit tot een miljoenenbusiness. Het succes leidde tot grote hoeveelheden lachgas in Nederland, terwijl de maatschappelijke nadelen duidelijk werden: toename van gezondheidsproblemen, verslaving, incidenten in het openbare domein en een oplopende afvalcrisis door de niet-recycleerbare tanks. Afvalverwerkingsbedrijven kampen met explosies van lachgastanks in ovens, wat de verwerking duurder maakt en leidt tot hogere lasten voor gemeenten en burgers. Aanpassingen aan de tanks om explosies te voorkomen, worden door Fastgas geweigerd.
Na juridische problemen in België en het Nederlandse verbod hebben de drie nog steeds invloed op het mondiale lachgasvervoer, met dochterondernemingen en logistieke bedrijven die grote hoeveelheden gas verschepen naar onder meer de Verenigde Staten en Nigeria. Het moederbedrijf verhuisde naar Malta en staat officieel los van directe handel, terwijl de mannen hun zakelijke imago opbouwen vanuit andere sectoren, zoals jachtverhuur en investeringen. Ondanks het verbod blijft lachgas als partydrug wijdverspreid in Nederland, mede vanwege de moeizame handhaving en het internationale karakter van de handel. De politie signaleert een daling van incidenten, maar experts waarschuwen dat illegale handel en gebruik blijven bestaan doordat het onderscheid tussen legaal culinair gebruik en illegaal recreatief gebruik juridisch lastig is en praktisch moeilijk te controleren valt.