Hoe de popjournalistiek veranderde: 'Waarom zou Beyoncé nog interviews geven?'
In dit artikel:
Dit weekend komen popjournalisten uit heel Europa samen op Eurosonic Noorderslag in Groningen. Drie betrokken vakgenoten — Pablo Cabenda (de Volkskrant), Hester Carvalho (NRC) en Timo Pisart (3voor12) — schetsen hoe hun werk de afgelopen jaren stevig veranderde: waar vroeger persvrij toegang vanzelfsprekend was en kranten cruciaal voor sterrenvorming, bepalen nu sociale media, managements en commerciële keuzes veel vaker wie journalisten wel of niet spreekt.
Praktische voorbeelden tonen de omslag: bij grote shows zoals Sabrina Carpenter in de Ziggo Dome was vorig jaar geen pers welkom; Carvalho kreeg afwijzingen voor Morrissey en Justin Timberlake; voor een interview met Queens of the Stone Age moest zij eerst voorbeeldstukken overleggen. Redenen zijn meervoudig: supersterren bereiken fans direct via platforms als Instagram en TikTok, managers proberen meer controle uit te oefenen en labels willen soms invloed op berichtgeving. De drie benadrukken dat zij niet meewerken aan promotie-instrums die hun onafhankelijkheid ondermijnen.
De verschuiving naar beeld en korte content is zichtbaar bij 3voor12, dat steeds meer inzet op video en vooral TikTok om jongere doelgroepen te bereiken. Dat brengt creatieve en financiële uitdagingen met zich mee: videoproducties kosten meer, terwijl budgetten niet meewandelen. Een ander format is de zogeheten 'samenwerkingspost' — content die zowel op het account van de redactie als van de artiest verschijnt — wat journalistieke kritische afstand kan verzwakken; 3voor12 beperkt dat tot acts waar ze echt enthousiast over zijn.
Recensies hebben hun vroegere dominante rol verloren: online worden ze minder gelezen, waardoor redacties kiezen voor beknoptheid (meestal zo’n 450 woorden per album) en soms slechts één album per week behandelen. Alleen bij grote releasen komt extra ruimte vrij. Negatieve kritiek blijft wel plaatsvinden, maar die trekt vaak heftige online reacties: vrouwelijke recensenten krijgen vaker persoonlijke aanvallen en zelfs bedreigingen — een voorbeeld is een redacteur die na een Pink-recensie haar Instagram moest afschermen. Ondanks die risico’s vinden de journalisten negatieve recensies noodzakelijk: ze scheppen context en geven richting in het enorme aanbod van nieuwe muziek.
Over de kern van het vak zijn ze eensgezind: liefde voor muziek en het vermogen om dat liefdevol en scherp te verwoorden zijn onmisbaar. Wie het vak in wil, krijgt praktische adviezen: begin op kleinere platforms of regionaal, bereid interviews goed voor, denk origineel na over vragen en durf iets van jezelf te laten zien om snel een band te bouwen met artiesten. Bovendien is het nuttig om veel te luisteren en tegelijk te verdiepen in hoe muziekjournalistiek werkt — niet alleen in de muziek zelf, maar ook in de disciplines en trends binnen het vak.
Kortom: popjournalistiek is minder vanzelfsprekend geworden door digitale directheid en commerciële druk, maar blijft belangrijk als gids en commentator — mits redacties vasthouden aan onafhankelijkheid en nieuwsgierigheid.