Hoe de Nederlandse veeteelt zuinig werd met antibiotica: 'In het buitenland kijken ze er met jaloezie naar'

In dit artikel:

Het gebruik van antibiotica in de Nederlandse veeteelt is sinds 2009 met ongeveer 75 procent gedaald, en volgens hoogleraar Jaap Wagenaar kwam dat vooral door een strakke samenwerking tussen overheid, veehouders en dierenartsen. Jaren geleden was Nederland juist koploper in antibioticagebruik bij dieren, wat de opkomst van resistente bacteriën voedde en politiek tot grote zorgen leidde.

De omslag begon toen resistentie en gebruik van antibiotica breed in het nieuws kwamen en de overheid bindende doelen oplegde: eerst moest het gebruik met de helft omlaag, later met 70 procent. Daar kwamen strengere regels bij, zoals een verbod op preventief gebruik bij gezonde dieren en een systeem van eerste-, tweede- en derdekeuzemiddelen, waarbij zwaardere antibiotica alleen nog onder strenge voorwaarden mogen worden ingezet. Ook werd de onafhankelijke Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) opgericht om gebruik en normen te monitoren.

Volgens Wagenaar speelde het kwaliteitssysteem in de sector een grote rol. Veehouders en dierenartsen registreren het antibioticagebruik, de SDa vergelijkt de cijfers en hooggebruikers krijgen duidelijk zichtbaar een rood signaal. Dat zorgde voor sociale en economische druk, ook vanuit slachterijen. Het resultaat: minder antibiotica, zonder dat dit ten koste ging van diergezondheid of welzijn. Bij mensen daalt resistentie volgens Wagenaar nog niet overal, maar de Nederlandse veehouderij laat wel zien dat stevig ingrijpen werkt.