Hoe criminelen vliegtuigjes inzetten: „Tassen met drugs gevonden"
In dit artikel:
In Nederland en Europa worden kleine vliegveldjes regelmatig genoemd als kwetsbare schakel in de drugssmokkelketen. Voorbeelden uit 2016 illustreren het probleem: op 2 oktober landde een vliegtuigje op Hilversum; na politieobservatie werd later een tas met ongeveer twee kilo cocaïne gevonden. In een andere zaak vervoerde piloot John B. 22 kilo cocaïne naar Groot-Brittannië, verborgen in metalen kistjes onder de vleugels; hij kreeg in Londen 23 jaar cel, zijn compagnon 17 jaar. Europol waarschuwt al langer dat vliegtuigjes en privéjets worden ingezet om verdovende middelen te verplaatsen en om gezochte criminelen te laten ontkomen.
Criminologen Emile Kolthoff (Open Universiteit) en Toine Spapens (Tilburg University) wijzen erop dat kleinere luchthavens vaak onvoldoende toezicht kennen: de marechaussee is niet altijd of niet continu aanwezig en douanekantoren draaien vaak beperkte uren. Kolthoff’s onderzoek voor regionale opsporingsdiensten in Zeeland en Brabant toonde aan dat zulke velden toegankelijk genoeg zijn om onopgemerkt tassen met drugs in en uit vliegtuigen te krijgen. Proeven waarbij opsporingsdiensten zelf tassen meegaven aan proefpersonen bevestigden dat deze ongestoord konden worden ingeladen of afgevoerd.
Tegelijk houden beide onderzoekers de omvang van het probleem in perspectief. Luchttransport vereist aanzienlijke voorbereiding en is kostbaar, waardoor vooral georganiseerde, kapitaalkrachtige criminelen dit inzetten; voor veel smokkelaars blijven auto’s, busjes, schepen en postzendingen aantrekkelijker vanwege lagere kosten en gemak binnen Schengengebieden. Ook worden privéjets gebruikt door voortvluchtigen; opsporing kan jaren vergen, zoals bij de Belgische smokkelaar Flor Bressers.
Beleidsreacties zijn zichtbaar: de Nederlandse douane kondigde extra controles aan (driehonderd checks). Deskundigen benadrukken echter dat blijvende handhaving op honderden kleine velden praktisch moeilijk is en dat gerichte, risico-gebaseerde controle en internationale samenwerking nodig blijven om deze zwakke plekken aan te pakken.