Hoe breng je patiënten in beweging? Gebruik motiverende gespreksvoering

In dit artikel:

Patiënten met een chronische aandoening profiteren duidelijk van meer bewegen, maar zetten die intentie vaak niet om in gedrag. Veel mensen zitten in een spanning: ze willen wel, maar doen het (nog) niet. Dit artikel richt zich op wat zorgprofessionals concreet kunnen doen om dat beweeggedrag te verbeteren.

Begin met maatwerk: elke patiënt heeft andere motieven en drempels. Leer de patiënt kennen door open vragen te stellen over wat belangrijk en fijn is in diens leven en wat bewegen daarin zou kunnen betekenen. Mensen handelen deels vanuit een beloningssysteem (aangename uitkomsten nastreven) en een pijnsysteem (onaangename ervaringen vermijden); die systemen verklaren waarom willen niet automatisch leidt tot doen. Een veelgemaakte fout is meteen advies geven over meer bewegen zonder eerst te verkennen welke barrières bestaan; dat wekt vaak weerstand omdat de patiënt zich niet gehoord voelt.

Wanneer er een ingang is om bewegen te bespreken, is motiverende gespreksvoering een bewezen aanpak. Deze werkwijze werkt vanuit empathie en acceptatie en vergroot de eigen motivatie van de patiënt door aan te sluiten bij diens waarden en redenen. Technieken die daarbij horen — zoals open vragen, reflectief luisteren, het bekrachtigen van kleine stappen, samenvatten en het oproepen van veranderpraat — helpen drempels zichtbaar te maken, weerstanden te verminderen en realistische doelen te formuleren.

Pas de technieken aan aan de persoon en situatie: iemand die al gemotiveerd is heeft andere ondersteuning nodig dan iemand die ambivalent is. Voor praktische hulp biedt de online gesprekstool "Bewust Bewegen met chronische aandoeningen" kant-en-klare gespreksleiders voor veelvoorkomende aandoeningen, inclusief voorbeeldvragen om in een kort consult effectief en motiverend over bewegen te praten.

Kortom: investeer in een gelijkwaardig, op maat gemaakt gesprek, verken zowel motieven als barrières en gebruik motiverende gespreksvoering om intentie om te zetten in blijvende gedragsverandering.