Hoe Brabant op 11 juli eigenlijk een nederlaag tegen Vlaanderen viert

In dit artikel:

De Guldensporenslag van 11 juli 1302 was niet alleen een grote Vlaamse overwinning op de Fransen, maar tegelijk ook een zware nederlaag voor Brabant. In Kortrijk vochten namelijk honderden ruiters uit Brabant en Antwerpen mee aan Franse zijde, hoewel het hertogdom officieel niet in oorlog was met Vlaanderen. Dat detail is volgens de auteur later grotendeels uit de Belgische en Vlaamse geschiedschrijving verdwenen.

Centraal staat de Brabantse edelman Godfried van Brabant, die volgens middeleeuwse kronieken een Franse doorbraak hielp forceren en daarbij de Vlaamse aanvoerder Willem van Gulik zou hebben geveld of zwaar verwond. Toch liep zijn tussenkomst slecht af: Godfried sneuvelde zelf samen met zijn zoon en tal van andere Brabantse ridders. Bronnen uit de tijd, zoals Jan van Boendaele en Lodewijk van Velthem, beschrijven hoe groot de Brabantse verliezen waren.

De tekst legt uit dat de aanwezigheid van Brabanders op het slagveld lastig past in het latere verhaal van de Guldensporenslag als puur Vlaams verzet tegen Frankrijk. In werkelijkheid waren de verhoudingen in de Lage Landen complexer: Brabant en Vlaanderen waren rivalen, het hertogdom maakte deel uit van het Duitse Rijk en de Brabantse hertog Jan II had mogelijk belang bij een verzwakt Vlaanderen. Volgens de auteur werd deze nuance later weggepoetst, vooral omdat de slag in de Belgische en Vlaamse herinneringscultuur uitgroeide tot een symbool van Vlaamse emancipatie tegenover Frankrijk.