Hoe bestrijd je natuurbrand zoals in 't Harde? Kenner Edwin Kok geeft inkijkje in tactiek brandweer
In dit artikel:
„Als een vuur zich razendsnel verspreidt, richten we ons niet meer op de voorkant, maar op de flanken.” Woensdagmorgen ontstond een grote natuurbrand op het Artillerie Schietkamp (ASK) bij ’t Harde. Ondanks inzet van tientallen bluswagens, vijf blushelikopters en zo’n 100–150 brandweerlieden verspreidde het vuur zich binnen uren over het defensieterrein; ook donderdagmiddag was het nog niet volledig onder controle.
Brandspecialist Edwin Kok wijst naar drie weerfactoren die de snelle uitbreiding verklaren: stevige wind (windkracht 4–5) die vuur en vonken vooruitdrijft en vlammen laag tegen de vegetatie duwt, lage luchtvochtigheid door wekenlange droogte waardoor planten ’s nachts geen dauw opnemen, en vliegvuur (vonkenregen) die nieuwe ontstekingen veroorzaakt. Onder deze omstandigheden kon de vuurzee honderden meters per minuut opschieten, waardoor de vuurfronten moeilijk te beteugelen waren.
Tactisch zetten hulpdiensten in op het afsnoeren van de flanken en het achterwaarts beperken van de vlammen: gecontroleerde branden (backburning) werden op veilige plekken — bijvoorbeeld paden — ontstoken zodat het hoofdvuur op al verbrand terrein ‘vastloopt’. Vijf Defensie-helikopters boden extra slagkracht; één drop kan circa 7.000 liter water lossen en herhaalde inzetten remmen de opmars substantieel. Kok legt uit dat eigen helikopters voor de brandweer weinig efficiënt zijn vanwege de beperkte inzetdagen; wel leeft de zorg of Defensie‑luchtsteun altijd beschikbaar blijft gezien geopolitieke spanningen. Vorig jaar miste Nederland bovendien een Europese blusvliegtuigplaats.
Het militaire karakter van het terrein maakte bestrijding extra complex door ontploffingsgevaar van achtergebleven munitie, al zijn oefenterreinen doorgaans uitgerust met gespecialiseerde brandweerteams. Kennis uit een eerdere opleiding in Spanje — met technieken zoals gecontroleerd aansteken — is direct toegepast in ’t Harde. De combinatie van weersomstandigheden, brandstofdichtheid en munitierisico maakte deze brand omvangrijk en lastig onder controle te krijgen.