Hitlers bunker slopen? 'Die politici hebben geen historisch besef'

In dit artikel:

Berlijn wil de overgebleven bunker onder de voormalige rijkskanselarij van Adolf Hitler laten verwijderen, zonder daar vooraf publiekelijk over te overleggen. Dat besluit leidde de afgelopen weken tot felle kritiek van historici, buurtbewoners en de stichting Berliner Unterwelten, die ondergrondse historische locaties beheert.

De bunker ligt onder een braakliggend terrein en beslaat nog ongeveer 1200 vierkante meter. Het complex maakte deel uit van de nazimachtscentrale en bleef gedeeltelijk behouden nadat in de jaren tachtig flats waren gebouwd in het voormalige regeringscentrum. De afbraak stopte destijds bij de vroegere Berlijnse Muur, omdat een deel van de bunker in de toenmalige grenszone lag. Ook resten van de Führerbunker, waar Hitler op 30 april 1945 zelfmoord pleegde, bevinden zich nog onder de grond, al zijn het plafond en delen van de constructie verwijderd.

Berlijns bouwminister Christian Gaebler zegt dat woningbouw zwaarder weegt dan het bewaren van een schuilbunker voor medewerkers van de rijkskanselarij. Hij vreest bovendien dat de plek een aantrekkingspunt voor neonazi’s kan worden. Dietmar Arnold van Berliner Unterwelten bestrijdt dat. Volgens hem kan een historische tentoonstelling juist helpen om de locatie in de juiste context te plaatsen. De bunker zou woningbouw volgens hem niet verhinderen, omdat er bovenop kan worden gebouwd. Sloop zou daarnaast zeer kostbaar kunnen uitvallen.

Ook mensen die de eerdere bouwwerkzaamheden van dichtbij meemaakten, verzetten zich tegen de plannen. Klaus Topel fotografeerde in de jaren tachtig de blootgelegde bunkers en zag hoe arbeiders delen afbraken en met zand en grind lieten vullen. Hans Martin Fleischer, die later in de omgeving werkte, vindt dat politici en sommige monumenteninstanties onvoldoende historisch besef tonen. De tegenstanders willen dat de laatst overgebleven delen behouden blijven en toegankelijk worden gemaakt als plek voor educatie en herinnering.