'Hij kent de streken, maar is zelf geen vos': wie is de CDA'er die de asielwetten erdoorheen moet slepen?
In dit artikel:
Bart van den Brink (47) is van de coulissen naar het centrum gegaan: jarenlang vertrouweling en partijfunctionaris van het CDA, nu vicepremier en minister van Asiel en Migratie met een zware parlementaire opdracht. Waar hij vroeger achter de schermen werkte — als fractiemedewerker, persvoorlichter, politiek assistent, directeur beleid en hoofd woordvoering — staat hij voor het eerst zelf in de frontlinie. Deze week moet hij in de Eerste Kamer proberen de pakketmaatregelen rond asiel door te drukken; op zijn allereerste ministeriële dag in februari wist hij al een eerste wet door de senaat te krijgen, maar de grote, omstreden asielwetten vormen een veel zwaardere proef.
Van den Brink groeide op in Amersfoort (geboren als Gijsbertus), woont er nog met zijn vrouw en drie kinderen en heeft wortels in orthodox-protestantse kringen. Zijn geloof en het vrijwilligerswerk in de kerk zijn zichtbaar in zijn leven: hij hielp mee toen delen van zijn kerk tijdelijk asielzoekers opvingen en is regelmatig te vinden bij religieuze festivals als New Wine en Opwekking. Die festivallocatie speelt nu overigens een praktische rol in zijn beleid, omdat het terrein elk jaar als noodopvang dient en nu vrijgemaakt moet worden voor het festival — een concreet knelpunt waar de minister zich mee bezighoudt.
Collegae en oud-bazen prijzen Van den Brinks loyaliteit en vakmanschap. Hij overleefde wisselingen aan de partijtop (Buma, De Jonge, Hoekstra, Heerma, Bontenbal) en verdiende het vertrouwen van leiders die hem vaak als steunpilaar inschakelden. Tegelijk wordt hij beschreven als iemand die scherp observeert en tactisch werkt, maar zonder de negatieve spelletjes die men van een ‘vos’ zou verwachten. Persoonlijke anekdotes onderstrepen zijn betrokkenheid: hij reed een rouwende collega na een familie-tragedie naar huis en bood troost, wat door die collega als cruciaal werd ervaren voor het rouwproces.
Zijn imago is niet onomstreden. Tijdens de coronapandemie speelde Van den Brink een rol in het toegankelijk maken van ministeriële contacten voor mondkapjeshandelaar Sywert van Lienden — een zaak die politiek heet kwam te liggen, maar waar vooral Van Lienden zelf publieke verwijten oogstte. Ondanks die kwestie bleef Van den Brink binnen de partij overeind.
Privé is hij sportief en zichtbaar nuchter: ex-hoogwaardig volleyballer, fervent wielrenner (hij klimt jaarlijks met oud-collega’s de Mont Ventoux) en soms letterlijk tijdens vergaderingen aan de fiets te herkennen bij videobellen. Zijn relatie met andere ministers is informeel; VVD-minister Dilan Yesilgöz, zijn buurtgenoot, spreekt met een knipoog over hun goede verstandhouding.
De omschakeling van adviseur naar hoofdverantwoordelijke valt Van den Brink niet altijd gemakkelijk; hij heeft jarenlang anderen kunnen doorverwijzen, nu wordt hij zelf afgerekend op resultaten. De komende procedure in de Eerste Kamer moet uitwijzen of hij het vertrouwen in praktijk kan omzetten: kan deze lange schaduwman die nu met trillende handen en nerveuze tics de microfoon hanteert, de controversiële asielplannen door de senaat loodsen en daarmee het beleid van het kabinet waarmaken? Voor het eerst is het antwoord volledig aan hem.