Hete strijd in Texas om nieuwe indeling kiesdistrict

In dit artikel:

De Republikeinse meerderheid in de Senaat van Texas heeft deze week een nieuwe kaart met congresdistricten goedgekeurd die de partij naar schatting vijf extra zetels kan opleveren bij de volgende verkiezingen in november. Het plan moet nog door het Huis van Afgevaardigden; daar boycotten meerdere Democratische afgevaardigden echter de vergadering om het vereiste quorum te voorkomen. Gouverneur Greg Abbott (R) liet daarom aanhoudingsbevelen uitvaardigen om de afwezige Democraten op te laten sporen en hen naar de raadszaal terug te brengen.

De inzet is groot: de Republikeinen hebben in beide kamers van het Amerikaanse Congres slechts een kleine meerderheid en zien hertekende districten als een manier om hun positie te verstevigen vóór de tussentijdse verkiezingen, die vaak bepalend zijn voor de koers van een presidentschap. Naast Texas overwegen nog zeven andere staten vergelijkbare herschikkingen; in vijf daarvan hebben Republikeinen de macht, in twee staten de Democraten, die hun kaarten juist willen bijstellen om tegenstanders te schaden.

De zaak draait om wat in de VS gerrymandering heet: het manipuleren van districtgrenzen om politieke winst te boeken. Omdat elk district één afgevaardigde levert aan het Huis van Afgevaardigden, bepaalt de tekentafel wie daadwerkelijk de meerderheid haalt. Twee veelgebruikte tactieken zijn “packing” — tegenstanders concentreren in één district zodat ze elders geen rol van betekenis spelen — en “cracking” — tegenstanders verspreiden over veel districten zodat ze nergens een meerderheid vormen. De term gerrymander verwijst historisch naar een in 1812 getekend district dat op een salamander leek (gouverneur Elbridge Gerry + salamander).

Kort samengevat: de bestuurlijke strijd in Texas illustreert hoe kaarttekeningen het politieke speelveld kunnen kantelen, waarom politieke partijen er veel voor over hebben, en waarom tussentijdse verkiezingen vaak worden gezien als sleutelmomenten voor het gezag van de zittende macht.