"Het was een drama, maar we hadden geen andere keuze": luchtverkeersleiders Skeyes reageren op hun staking die luchthavens lamlegde 

In dit artikel:

Drie luchtverkeersleiders van Skeyes (werkend onder schuilnamen Tom, Bart en Nicolas) leggen uit waarom een onverwachte staking dinsdag het Belgische luchtruim vrijwel lamlegde: honderden vluchten geschrapt, duizenden gestrande reizigers en naar schatting 10 miljoen euro economische schade. De actie trof meerdere luchthavens — aanvankelijk Charleroi en Luik, later ook Brussel en Vlaamse velden — en ontstond uit een mix van acute en structurele onvrede binnen het bedrijf.

De onmiddellijke aanleiding is de geplande invoering van een digitaal controlecentrum in Namen, dat volgend jaar het opstijgende en landende verkeer plus grondbewegingen op Charleroi en Luik op afstand moet aansturen en later ook op Vlaamse luchthavens wordt uitgerold. Volgens de drie controllers staat niemand op zich vijandig tegenover technologische vernieuwing, maar zij uiten forse twijfels over de veiligheid van zo’n ‘digitale toren’: schermen tonen slechts een beperkt, enigszins vervormd zicht, waardoor het lastiger wordt om afstanden en conflicten snel en precies in te schatten. Dat vereist volgens hen extra veiligheidsmarges en brengt het risico op dichter naderen van toestellen hoger dan bij traditionele torens, waar je met een direct 360-graden zicht werkt.

Andere concrete pijnpunten zijn het pendelen dat van controllers uit Charleroi en Luik wordt gevraagd, en een compensatie- en praktische regeling die bij velen op weinig begrip stuit. Maar de staking is volgens de betrokkenen niet louter daarover: de onvrede borrelt al jaren. Er is sprake van een opeenstapeling van dossiers — van roosterplanning die onvoldoende echte rustdagen biedt tot half uitgevoerde akkoorden — en een sentiment van gebrek aan sociale dialoog. De drie noemen het managementbeleid gesloten en zelfs verdeeldheid zaaiend: afspraken zouden niet breed gedragen worden, en er wordt vooral gezocht naar die ene instemmende vakbondsvrijwilliger om besluiten door te drukken.

De woede onder personeel escaleerde na een voorakkoord dat maandag werd gesloten tussen directie en één vakbondsvertegenwoordiger; dat akkoord werd volgens medewerkers niet gedeeld met de achterban, wat de frustratie versterkte. Het oorspronkelijke doel van de actie was klein: de nachtopstart in Luik en Charleroi moest vooral een signaal zijn en zo weinig mogelijk reizigers hinderen. Naar zeggen van de betrokkenen reageerde de directie niet of intimiderend, waarna de actie zich uitbreidde en ook technici en andere bonden zich aansloten.

De luchtverkeersleiders erkennen de zware impact op passagiers en zeggen dat het nooit de bedoeling was om reizigers “gijzelen”; ze benadrukken dat ze meerdere malen ministers en beleidsmakers hebben geprobeerd te bereiken. Vorige maand stuurden 190 luchtverkeersleiders een brief naar minister van Mobiliteit Jean‑Luc Crucke, maar zij zeggen geen antwoord te hebben gekregen.

Dinsdagavond bereikten directie en vakbonden een akkoord om opnieuw rond de tafel te gaan, wat vooralsnog voor rust zorgt. De drie betrokkenen noemen het resultaat echter vooral een adempauze: vertrouwen moet hersteld en er moet daadwerkelijk geluisterd worden om herhaling te vermijden. Als de directie de komende weken niet ingaat op brede inspraak en concrete verbeteringen, sluiten zij verdere acties niet uit.

Contextueel: de discussie rond remote/digitale torens speelt in meerdere landen en gaat zowel over kostenefficiëntie en technologische vooruitgang als over operationele veiligheid, menselijke factoren en arbeidsvoorwaarden. Vakbonden en toezichthouders volgen zulke projecten doorgaans kritisch omdat visuele informatie en operatorvertrouwen cruciaal zijn voor veilige vliegtuigafhandeling.