Het vuurwerkverbod van Klaver en Ouwehand is al mislukt voordat het begint: driekwart van 4.000 jongeren gaat toch knallen, en de eerlijke winkelier betaalt

In dit artikel:

Het landelijke vuurwerkverbod, een initiatief van Jesse Klaver en Esther Ouwehand, beleeft deze jaarwisseling zijn eerste praktijkproef. Sinds 1 augustus mogen particulieren in Nederland geen vuurwerk meer bezitten of afsteken, behalve licht F1-vuurwerk zoals sterretjes. De Eerste Kamer nam de wet op 1 juli 2025 aan met steun van onder meer D66, CDA, VVD, SGP en ChristenUnie. PVV, FVD, JA21, BBB en Fractie-Kemperman stemden tegen.

De politie waarschuwt dat volledige handhaving niet haalbaar is. Landelijk vuurwerkcoördinator Ko Minderhoud zegt dat agenten gerichter controleren bij de grens en gebruikmaken van kentekencamera’s, drones, camerabeelden en digitale recherche op Snapchat. Toch kan de politie niet iedere achtertuin controleren. Ook 26 Limburgse burgemeesters waarschuwden eerder voor handhavingsproblemen. Dat is opmerkelijk, omdat de Tweede Kamer het verbod juist afhankelijk had gemaakt van een effectief handhavingsplan.

Een niet-representatieve enquête van NOS Stories onder ruim 4.000 jongeren wijst erop dat ongeveer driekwart toch vuurwerk wil afsteken. Volgens de NOS verkopen illegale handelaren via Snapchat vooral zwaarder vuurwerk uit Duitsland, België en Polen. Een 17-jarige verkoper zegt dat zijn klantenkring mogelijk is verdubbeld van ongeveer 200 naar 400 kopers. De auteur vreest daarom dat het verbod de legale verkoop verdringt en de zwarte markt versterkt.

Tegelijk kunnen overtreders worden bestraft. Volgens de bestaande OM-richtlijn staat op het bezit van maximaal 25 kilo consumentenvuurwerk bij een eerste overtreding een boete van 100 euro. Die kan op het strafblad komen en gevolgen hebben voor een Verklaring Omtrent het Gedrag; de richtlijn kan nog worden aangepast aan de nieuwe wet. De auteur vindt dat gewone gezinnen hierdoor zwaarder worden geraakt dan illegale handelaren.

Ongeveer 850 vuurwerkdetailhandelaren verliezen hun verkoop rond de jaarwisseling. Zij kunnen vanaf dinsdag 3 november compensatie aanvragen: één jaar winstderving, 15 procent opslag en 3.500 euro per verkooppunt, voor maximaal vijf verkooppunten. Het kabinet heeft hiervoor 100 miljoen euro gereserveerd en verwacht circa 90 miljoen euro uit te geven. Importeurs kunnen volgens het kabinet drie jaar winstderving vergoed krijgen. De vuurwerkbranche vindt de regeling te laag.

Het artikel is nadrukkelijk kritisch van toon. De auteur betoogt dat het verbod vooral burgers en winkeliers treft, terwijl relschoppers en illegale verkopers al strafbaar waren of de nieuwe regels eenvoudig omzeilen. Daarom wordt gepleit voor opschorting zolang effectieve handhaving ontbreekt, of voor afschaffing van het verbod en ruimere compensatie voor winkeliers.