"Het voelt niet eerlijk": Giel, Ines en Lisa studeerden af als master basisonderwijs, maar wachten nog op correct loon

In dit artikel:

29 leerkrachten zijn onlangs afgestudeerd aan de nieuwe masteropleiding basisonderwijs, die in 2023 aan Vlaamse universiteiten van start ging. De opleiding moest ervaren leraren de kans geven zich academisch en didactisch te verdiepen en zo extra expertise naar basisscholen te brengen. De eerste afgestudeerden werken intussen opnieuw voor de klas, maar worden nog altijd betaald volgens het barema van een bachelor. Voor masters in het kleuter- en lager onderwijs bestaat voorlopig geen afzonderlijk statuut of loonbarema.

De afgestudeerden nemen binnen hun scholen vaak taken op die verder gaan dan lesgeven. Ze analyseren toetsresultaten, ontwikkelen schoolbrede leerlijnen, begeleiden collega’s, ondersteunen schoolontwikkeling en vertalen wetenschappelijke inzichten naar de klaspraktijk. Sommige scholen kennen daarvoor beleidsuren toe, maar die extra verantwoordelijkheden zijn niet overal duidelijk afgebakend en worden vaak niet afzonderlijk vergoed.

Leerkrachten Giel Maes, Ines Van de Gucht en Lisa Newman zeggen dat ze hun job graag doen, maar noemen de situatie demotiverend en oneerlijk. Ze vrezen dat sommige masters uiteindelijk overstappen naar pedagogische begeleidingsdiensten, scholengemeenschappen, inspectie of andere werkgevers waar hun diploma wel correct wordt verloond. Volgens hen dreigt zo een ‘brain drain’: net de leraren die zich verder specialiseren, zouden het basisonderwijs kunnen verlaten.

Bijna 200 mensen, onder wie leerkrachten, studenten, schooldirecteurs en onderwijsexperts, ondertekenden daarom een open brief. Daarin vragen ze een duidelijk loopbaanperspectief en een passende verloning. Ze wijzen erop dat masters een belangrijke rol kunnen spelen bij onder meer de invoering van nieuwe minimumdoelen, inclusie, kennisrijke curricula, evidence-informed didactiek en het verantwoord gebruik van artificiële intelligentie.

De opleiding was bedoeld als onderdeel van een bredere leerladder, waarin gegradueerden, bachelors en masters complementair samenwerken. Eerdere adviezen van de Vlaamse Onderwijsraad en onderzoek van het Steunpunt Onderwijs Onderzoek wezen al op mogelijke voordelen: meer doorgroeikansen, sterkere samenwerking tussen onderzoek en praktijk, meer diversiteit in het lerarenkorps en extra ondersteuning voor schoolteams. Ook zij-instromers met een masterdiploma zouden zo voor het basisonderwijs kunnen worden aangetrokken.

Volgens de betrokkenen is er al jaren overleg over de opleiding en de arbeidsvoorwaarden, maar bleef een concrete regeling uit. Ze verwijten zowel de vorige als de huidige onderwijsminister dat er te weinig vooruitgang is geboekt. Het kabinet van minister Zuhal Demir zegt dat de verloning deel uitmaakt van de lopende onderhandelingen over een nieuw onderwijspact, maar wil niet ingaan op de precieze timing of inhoud. De afgestudeerden vragen dat Vlaanderen nu ook het statuut creëert waarmee ze als masters in de basisschool kunnen blijven werken.