Het totale faillissement van premier Jetten: Rekenkamer onthult hoe het Brusselse migratiepact de asielcrisis nóg erger maakt
In dit artikel:
De Algemene Rekenkamer heeft onder leiding van president Peter Duisenberg een scherp rapport gepresenteerd waarin het Nederlandse asielsysteem ernstig in gebreke wordt genoemd. Volgens de Rekenkamer kampt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) met een grote achterstand: meer dan 50.000 lopende verzoeken, terwijl de wet een beslissing binnen zes maanden voorschrijft. In de praktijk is de gemiddelde doorlooptijd inmiddels opgelopen tot ongeveer 67 weken (ruim 15 maanden).
Het rapport waarschuwt dat de invoering van het nieuwe Europese Asiel- en Migratiepact — waarvan in het artikel wordt gemeld dat het op 12 juni 2026 ingaat — de problemen kan versterken. Doordat de minister en de IND prioriteit zouden geven aan nieuw binnenkomende aanvragen die onder het EU-pact vallen, zouden zittende asielzoekers nog langer achteraan worden geplaatst. Duisenberg voorspelt dat de wachttijden voor deze groep daardoor kunnen uitgroeien tot vijf tot tien jaar, met grote druk op opvangcapaciteit en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
De Rekenkamer signaleert daarnaast gebrekkige democratische verantwoording: volgens het rapport heeft de minister van Asiel en Migratie het parlement niet volledig geïnformeerd over de gevolgen van het besluit om nieuwe EU-meldingen te prioriteren. Daardoor zijn ingrijpende beleidskeuzes genomen met mogelijke miljardenkosten en gevolgen voor de woningmarkt, zonder volledige Kamerbetrokkenheid.
In een toelichting op de haalbaarheid van oplossingen noemt Duisenberg de verwachting dat de spreidingswet de knelpunten zal oplossen „een beetje irreëel” (citaat uit het artikel). De Rekenkamer en eerder waarschuwende denktanks stellen dat het EU-pact niet automatisch leidt tot snellere procedures of effectievere uitzettingen en dat het in sommige scenario’s juist de druk op nationale systemen vergroot.
Het gepubliceerde stuk waarin het rapport wordt besproken is sterk gepolariseerd: het artikel bevat felle kritiek op kabinet en Europese beleidslijnen, spreekt partijpolitiek en leiderschap aan (met name premier Rob Jetten en de coalitiepartijen genoemd) en bevat meerdere oproepen om het medium financieel te steunen. Dat zij niet alleen informatie maar ook politieke opinie en fondswerving combineert, is relevant voor het duiden van de toon en intentie van het bericht.
Kort samengevat: de Rekenkamer constateert een ernstige backlog bij de IND en waarschuwt dat prioritering van aanvragen onder het nieuwe Europese pact bestaande achterstanden en opvangproblemen sterk kan verdiepen, terwijl tegelijkertijd de Kamer volgens het rapport onvoldoende op de hoogte is gesteld van die keuzes.