Het Ted Lasso-effect: de kracht van culturele intelligentie voor teams
In dit artikel:
Ted Lasso, de fictieve American‑footballcoach die in de serie naar Engeland verhuist om een voetbalteam te leiden, wordt in dit artikel gebruikt als voorbeeld voor effectief leiderschap in culturele diversiteit. De schrijver verbeeldt hoe Ted zou functioneren als onverhoedse coach van FC Groningen: onvoorbereid, in een nuchtere Noord‑Nederlandse context, met spelers van uiteenlopende achtergronden. Ondanks zijn gebrek aan voetbalkennis en aanvankelijke spot van pers en spelers, weet hij het team bij elkaar te brengen. De sleutel is culturele intelligentie (CQ): het vermogen om succesvol te opereren in culturele uiteenlopende situaties.
CQ wordt in vier onderdelen uitgewerkt en steeds gekoppeld aan Ted’s aanpak en concrete leiderschapstips.
- CQ Drive (motivatie): dit gaat over nieuwsgierigheid en de bereidheid om verbinding te zoeken in plaats van snel te oordelen. Waar veel leiders bij tegenstand terugschrikken, blijft Ted volhouden en toont hij oprechte interesse in mensen — bijvoorbeeld door kleine gebaren en vragen naar iemands achtergrond. Praktische aanbeveling: stop even en stel één extra vraag voordat je een oordeel velt; nieuwsgierigheid vermindert vooroordelen.
- CQ Kennis (inhoudelijke kennis en besef van eigen onwetendheid): het is belangrijk te weten wat je niet weet. Ted toont wat psychologie-onderzoek omschrijft als bescheidenheid; hij geeft openlijk toe dat hij de sport niet beheerst en betrekt anderen bij beslissingen. Dat creëert psychologische veiligheid: teamleden durven meer te delen en betrokken te raken. Praktische tip: probeer niet de slimste persoon in de kamer te zijn; erken lacunes en nodig lokaal inzicht uit.
- CQ Strategie (plannen en reflectie): dit is het bewuste denkproces voor interacties, in plaats van handelen op automatische piloot. Ted verlaagt zijn status en doorbreekt hiërarchie (een tactiek die soms “neerwaartse eerbied” wordt genoemd) zodat ook mensen met minder macht zich vrij voelen uit te spreken. Zo verzamel je informatie die anders onzichtbaar blijft. Praktische tip: denk vóór een vergadering na hoe je het veilig maakt voor iedereen om zijn mening te geven; pas formats aan of gebruik anonieme kanalen.
- CQ Actie (aanpassen van gedrag): hier komt strategie in praktijk: verbale en non‑verbale aanpassingen zodat mensen zich gezien en gewaardeerd voelen. Ted behandelt spelers als individuen en stemt zijn benadering af op wat elk teamlid nodig heeft. Dat vergroot inclusie en benut diversiteit voor betere probleemoplossing en creativiteit. Praktische tip: observeer reacties op feedback en pas je stijl aan—geen one‑size‑fits‑all.
Tot slot benadrukt het artikel veerkracht: fouten zijn onvermijdelijk bij intercultureel werk. Net als Ted adviseert de auteur een ‘goudvismentaliteit’—snel herstellen, excuses maken, leren en doorgaan—om innovatie niet door angst te laten verhongeren.
Kernboodschap: leiderschap begint bij mensen. Door nieuwsgierigheid, bescheidenheid, doordachte strategie en flexibele actie kunnen managers verschillen omzetten in concurrentievoordeel. Begin klein: wees nieuwsgierig, geef je onwetendheid toe, plan interacties en pas je aan—zo bouw je een team dat beter presteert en zich veilig voelt.