Het regent vrijdag koninklijke onderscheidingen. 'Een lintje bevestigt je status'

In dit artikel:

De jaarlijkse lintjesregen — de uitreiking van Koninklijke onderscheidingen — vindt volgens traditie plaats op de laatste werkdag vóór de verjaardag van de koning; dit jaar valt die uitreikingsdag op vrijdag omdat de officiële viering in het paleis maandag gepland is. Gemeenten regelen de uitreiking verschillend: kandidaten worden soms met een smoesje naar het gemeentehuis gelokt, andere keren brengt de burgemeester het lintje thuis.

Het grootste deel van de gedecoreerden krijgt de rang Lid in de Orde van Oranje‑Nassau (ongeveer negentig procent). Die eer komt vooral toe aan vrijwilligers die zich lokaal inzetten. Voor een hogere rang, zoals Ridder, zijn verdiensten met regionale of nationale reikwijdte vereist; voor Officier moet het werk landelijke of internationale betekenis hebben.

Een lintje begint met een voordracht via de woonplaats van de kandidaat. Aanvragen winnen aan kracht als ze door meerdere verenigingen of besturen worden gesteund. De procedure loopt via burgemeester, commissaris van de koning, de Kanselarij der Nederlandse Orden en de betrokken minister naar de koning; zonder zijn handtekening is er geen benoeming. Rekening houden met doorlooptijden is nodig: gemiddeld duurt een aanvraag ongeveer tien maanden — voor de huidige lintjesregen moesten verzoeken uiterlijk in juli vorig jaar binnen zijn — hoewel bijzondere gelegenheden soms sneller (circa vijf maanden) afgehandeld kunnen worden.

Er gelden regels voor het dragen van de versierselen: dat mag alleen bij officiële gelegenheden en bij passende kleding (pak/colbert voor mannen, jasje/pak/blouse voor vrouwen). Bij begrafenissen en crematies hoort het lintje niet; bij de Dodenherdenking is het wel toegestaan. Gedecoreerden zijn geen eigenaar van de versierselen; deze worden in bruikleen gegeven en moeten na overlijden naar de Kanselarij terug. Verlies betekent een politieverklaring en betaling voor een vervanging.

Er bestaat een Koninklijke Vereniging van Leden der Nederlandse Ridderorden die onderling steun biedt, onder meer bij financiële nood, en jaarlijks bijeenkomt (onder andere een ledenvergadering in Breda op 30 juni). Artieste Imca Marina, Ridder sinds 2008, zegt: "Het is vooral eervol"; zij ervaarde dat het lintje haar betrokkenheid erkende en ook mediabelangstelling opleverde.