Het Open NK Onderwaterschaak noemt zich nu een wereldkampioenschap. Weet de FIDE dat?
In dit artikel:
Op het Groningse schaakfestival dook dit jaar een opmerkelijke discipline op: onderwaterschaak, gespeeld op een magnetisch en verzwaard bord op de bodem van een zwembad. Spelers duiken om beurten naar het bord (duikbril toegestaan, zuurstoffles niet) en maken zo snel mogelijk hun zet voordat ze weer naar de oppervlakte moeten. Wat in 2024 nog het Open NK was, presenteerde zich nu als een “wereldkampioenschap”; organisatorische erkenning door de FIDE is onduidelijk. De lokale hoogleraar en voormalig talent Whee Ky Ma, tegenwoordig in New York, nam in 2024 deel en eindigde gedeeld vierde; de titel ging dit jaar naar de Groninger Zyon Kollen — gelukkig zonder drama, want niemand raakte gewond.
Tegelijkertijd vond eind december in Doha het wereldkampioenschap rapid en blitz plaats. FIDE-president Arkady Dvorkovitsj kondigde aan dat er in 2026 meer snelle toernooien aan zitten te komen — een ontwikkeling die past bij de groeiende populariteit van rapid en blitz onder toeschouwers, media en veel spelers. Snelschaak levert spektakel en trekt publiek, maar oproept ook discussie over behoud van traditionele waardigheid in het langzame schaak.
Magnus Carlsen bleef dit seizoen onvermijdelijk het middelpunt van de aandacht. Na eerdere fricties met de FIDE over kledingvoorschriften (waarbij hij zich in 2024 tijdelijk terugtrok, maar kort daarna terugkeerde en het WK blitz won) veroorzaakte hij in Doha opnieuw commotie: een uitbarsting naar een cameraman, het omver slaan van stukken door op een tafel te slaan en een bizarre zoektocht over de grond naar een weggegooid stuk, waarna hij op tijd verloor — en desondanks uiteindelijk wereldkampioen rapid en blitz werd.
Bij de vrouwen viel Eline Roebers (19) op in het tweedaagse blitztournooi: na de eerste dag solo leider en daarna sterk spel tegen oud-wereldkampioene Antoaneta Stefanova. Haar run werd echter geblokkeerd in de halve finale door de Oekraïense Anna Muzychuk, wat laat zien dat Roebers zich al op hoog niveau in het snelle spel begeeft maar nog niet de volledige toptrede heeft bereikt.
Tot slot een korte noot uit de Tech Mahindra Global Chess League 2025: het rapidtoernooi trok een keur van wereldtoppers — veertien van de vijftien besten speelden mee, alleen Carlsen ontbrak — en leverde spectaculaire partijen op. Anish Giri viel op met briljante openingsvoorbereiding en een verrassende offerzet in een rapidpartij, een bewijs dat ook in snelle formats diepgaande studie en strategie beloond worden.
Samenvattend: eind 2025 en begin 2026 markeerden een periode waarin allerlei vormen van schaak — van theatrale varianten als onderwaterschaak tot de commerciële, razendsnelle toernooien — naast elkaar bestaan, en waar spelers, organisatoren en de FIDE blijven zoeken naar balans tussen traditie, entertainment en sportieve erkenning.