'Oliemannetje' Rutte flikt het keer op keer: 'Hij kan zichzelf makkelijk wegcijferen'
In dit artikel:
Mark Rutte heeft opnieuw laten zien waarom hij internationaal als bemiddelaar wordt gezien: recent sloeg hij onverwacht een deal met Donald Trump over Groenland. Volgens journalisten en politiek verslaggevers werkt Rutte vaak met een combinatie van nederigheid en vleierij; hij zet zichzelf makkelijk opzij en speelt in op tegenstanders of bondgenoten om een akkoord te bereiken. Die handelswijze lijkt ook nu effect te hebben gehad.
NRC-journalist en biograaf Petra de Koning legt uit dat Rutte extreem flexibel is en weinig last heeft van een groot ego, waardoor hij zich moeiteloos kan aanpassen en zelfs kleineren om politieke blokkades te doorbreken. Ze verwijst naar eerdere voorbeelden, zoals Rutte’s avondbezoek aan de ChristenUnie tijdens de formatie van kabinet Rutte III. De Koning merkt op dat Rutte mensen vaak naar de mond praat als dat doelmatig is — een stijl die hem groot voordeel kan opleveren, maar ook discussie oproept over geloofwaardigheid.
Politiek verslaggever Fons Lambie beschouwt Rutte als het 'oliemannetje' dat al jaren moeilijke kwesties oplost. Lambie wijst op Rutte’s rol op eerdere topontmoetingen: in 2018 kalmeerde hij openlijk de ruzie tussen Theresa May en Jean‑Claude Juncker, en in 2022 bracht hij Macron en Scholz bij elkaar tijdens een overleg in Praag. Tijdens de NAVO-top in juni probeerde Rutte afbrokkeling van Amerikaanse steun voor Oekraïne tegen te gaan door voorstellen te stimuleren waarmee Europa Amerikaanse wapens zou aanschaffen — een stap om Trump betrokken te houden.
Rutte’s tactiek blijkt ook persoonlijk gemotiveerd: hij wil voorkomen dat de NAVO uiteenvalt tijdens zijn laatste jaar als premier (2024), en houdt daarbij ook rekening met Nederlandse belangen. Als regeringsleider van een klein land met een grote economie benadrukte hij voortdurend het belang van goede internationale relaties; Europese collega's zeggen hem te zullen missen. Zo noemden Mette Frederiksen en Alexander de Croo hem een cruciale figuur bij het smeden van compromissen.
Tegelijk is er kritiek: sommige waarnemers vinden zijn kruiperige, vleiende stijl problematisch en vragen zich af wanneer het de eigen geloofwaardigheid begint te ondermijnen. Hoewel Rutte vooralsnog heeft weten te voorkomen dat de NAVO splijt, blijft onduidelijk of die stabiliteit op langere termijn houdbaar is, temeer daar politieke afstand tussen de Amerikaanse Republikeinse partij en Europa niet zomaar verdwijnt.