Het nieuwe akkoord van PRO Amsterdam en D66 is sober - maar de coalitie doet wel een grote belofte
In dit artikel:
PRO Amsterdam en D66 hebben woensdag een sober regeerakkoord in Amsterdam gepresenteerd: weinig nieuwe ideologische stappen, meer continuïteit en vooral bezuinigingen binnen de gemeentelijke organisatie. De twee partijen, die al acht jaar samen besturen, kiezen ervoor lopende plannen voort te zetten maar leggen de nadruk op beter functioneren van de gemeente zelf.
Het akkoord handhaaft Amsterdam als links-progressieve stad: er komt geen ingezetenencriterium voor coffeeshops, er blijft veel steun voor ongedocumenteerden, gratis openbaar vervoer voor kinderen wordt uitgebreid tot 16 jaar en toeristen en autobezitters gaan meer belasting betalen. Grote beleidswijzigingen ontbreken; in plaats daarvan staat een ingrijpende interne herstructurering centraal. De coalitie wil de ambtelijke organisatie in de Stopera fors inkrimpen — ongeveer 2.500 banen en inhuurplaatsen moeten verdwijnen — met name op beleid, management, communicatie, onderzoek en advies. De bedoeling is dat gemeenteambtenaren minder vergaderen en meer uitvoerende resultaten op straat leveren: buurtregisseurs krijgen meer bevoegdheden, voor de meest verloederde gebieden komt een crisisaanpak en er moet ruimte komen voor het ‘recht op een fout’ om inwoners niet vast te laten lopen in regels.
Die aanpak is politiek aantrekkelijk maar ook risicovol. De bezuinigingen worden al in de meerjarenbegroting gezet voordat exact duidelijk is welke taken en regels kunnen vervallen; nader onderzoek moet later bepalen wat echt kan verdwijnen. Als daardoor dienstverlening verslechtert — vergunningverlening stokt, vuilnisophaal lijdt, of toezicht afneemt — blijft van het motto ‘minder beleid, meer uitvoering’ weinig over.
Wonen was tijdens de campagne een twistpunt. In het akkoord blijven de bestaande plannen voor 68.000 nieuwe woningen staan, maar harde jaarlijkse bouwdoelen zijn geschrapt. Formeel geldt de verdeling 40-40-20 (sociale huur, middeldure en dure woningen), maar onder voorwaarden kan worden afgeweken naar 30 procent sociale huur — een ruimte die mede wordt ingegeven door mogelijke nieuwe landelijke regels die Amsterdam tot 30 procent sociale huur kunnen verplichten. De nadruk verschuift naar typen woningen: seniorenwoningen, middenhuur en gezinswoningen.
Beide partijen hebben inhoudelijke concessies gedaan: D66 vond extra middelen voor leraren, geen verhoging van de ozb en afvalstoffenheffing en het schrappen van een erotisch centrum belangrijk; PRO realiseert hogere toeristenbelasting, duurder parkeren en het verdwijnen van tienduizend parkeerplaatsen ten behoeve van meer ruimte en groen. De oppositie zal vooral wijzen op de lasten voor autobezitters; de coalitie antwoordt met sociale maatregelen zoals gratis OV voor kinderen, schoolmaaltijden en strengere aanpak van huisjesmelkers.
Kortom: het akkoord schuift ideologisch debat naar de achtergrond en zet de interne werking van de gemeente zelf centraal. Of dit beleidsmatig resultaat oplevert hangt helemaal af van de uitvoering van de aangekondigde krimp- en versimpelingsoperatie.