Het ligt de leden zwaar op de maag, maar Ouwehand mag Oekraïne met wapens blijven steunen
In dit artikel:
Esther Ouwehand heeft zondag op het verkiezingscongres van de Partij voor de Dieren in Den Bosch haar positie over defensie min of meer behouden, ondanks felle interne tegenstand. Ze stelde dat de partij afstand neemt van de Verenigde Staten als geopolitieke partner en daarom wél moet werken aan een degelijke Europese defensie — een pijnlijke maar volgens haar noodzakelijke keuze. De toon in de zaal was emotioneel geladen: Ouwehand hekelt het huidige politieke klimaat en keert zich fel tegen het kabinetsbeleid in Gaza; leden scandeerden “Free Palestine” en verwelkomden leden van Pussy Riot als helden.
De discussie spitste zich toe op de vraag of de PvdD haar lange traditie van pacifisme moet loslaten nu veiligheid en herbewapening terug op de politieke agenda staan door de oorlog in Oekraïne en de Europese herbewapeningsinitiatieven. Waar GroenLinks en zelfs de SP openlijk pleiten voor extra defensie-uitgaven, zien veel PvdD-leden hun partij nog als het laatste anti-militaristische bolwerk in de Nederlandse politiek. Die verdeeldheid leidde tot de oprichting van een afsplitsing: Vrede voor Dieren wil wel in de verkiezingen meedoen omdat het de PvdD onaanvaardbaar vindt dat de partij instemt met het Europese herbewapeningsprogramma.
Op het congres werden voorstellen besproken om de oorlog in Oekraïne uitsluitend via diplomatie te beëindigen, de wapenwedloop te stoppen en wapenleveranties aan Oekraïne te beperken. Deze meer verstrekkende pacifistische amendementen werden door de programmacommissie en een meerderheid van de leden verworpen. Tegenstanders waarschuwden voor escalatie en het gevaar van een Derde Wereldoorlog; de commissie en aanhangers antwoordden dat diplomatie alleen niet voorkomt dat burgers door agressie worden bedreigd. De PvdD gaat de campagne in met de belofte om uitbreidingen van defensie-uitgaven kritisch te beoordelen, maar niet automatisch te blokkeren — in Ouwehands woorden: “Wij staan zij aan zij met dappere mensen die zich verzetten tegen hun gewelddadige onderdrukkers.”
Voor de pacifistische vleugel bleef een symbolische overwinning: een motie die oproept pacifisten en antimilitaristen welkom te blijven heten in de partij en hun overtuigingen met respect te behandelen, werd aangenomen; slechts vijftien leden stemden tegen. De breuk met Vrede voor Dieren markeert de grootste interne scheuring sinds de oprichting van de PvdD in 2002 en onderstreept dat defensie het partijdenken ingrijpend verandert.