Het kabinet-Jetten levert Bonaire een luizenstreek
In dit artikel:
Een rechtbank oordeelde onlangs dat de Nederlandse staat Bonaire onvoldoende beschermt tegen de gevolgen van klimaatverandering en daarmee discrimineert ten opzichte van burgers in Europees Nederland. Bonaire en Greenpeace wonnen die zaak; het kabinet-Jetten, vertegenwoordigd door minister Stientje van Veldhoven (D66), ging echter meteen in hoger beroep. De regering beroept zich erop dat veel uitstoot die Bonaire schade toebrengt wereldwijd plaatsvindt en niet direct aan Nederland toe te rekenen zou zijn, iets wat de rechter volgens het kabinet niet in zijn oordeel had mogen betrekken.
Het stuk schetst waarom het vonnis zo ingrijpend is voor het Caribische eiland: Bonaire telt circa 26.500 inwoners, heeft een gemiddeld inkomen per hoofd van ongeveer €16.000 (tegen €63.000 in Europees Nederland) en kampt met hoge prijzen omdat vrijwel alles geïmporteerd moet worden en de Amerikaanse dollar als betaalmiddel fungeert. Klimaatverandering bedreigt stranden en duiklocaties door zeespiegelstijging, zet historische monumenten op bedreigd terrein, ondermijnt het toerisme als belangrijkste inkomstenbron en vergroot risico’s op extreem weer en door klimaat veranderende ziektes.
Sinds 2010 is Bonaire een “bijzondere gemeente” van Nederland — een status ingevoerd onder Henk Kamp — maar die positie betekent dat het eiland niet dezelfde EU-regelgeving en sociale voorzieningen geniet als Europees Nederland. Inwoners hebben beduidend minder sociale bescherming: bijstandsniveaus zijn ongeveer 30% lager, er is geen WW en het minimumloon ligt rond $10,69 per uur tegenover €14,71 in Nederland. Dat maakt de bevolking extra kwetsbaar voor klimaat- en economische schokken.
De auteur veroordeelt het kabinet scherp: het hoger beroep tegen een reeds kwetsbaar en economisch afgezonderd deel van het koninkrijk wordt gezien als een onrechtvaardige en harde zet. Daarnaast wordt dit optreden in een bredere kritiek geplaatst op het kabinet rond andere dossiers zoals het toeslagenschandaal en de gaswinning in Groningen.