Het juiste riet voor de grote karekiet

In dit artikel:

Sinds 2018 hebben onderzoekers, terreinbeheerders, fondsen en vrijwilligers onder leiding van Vogelbescherming en met betrokkenheid van boswachter Florian Bijmold en onderzoeker Jan van der Winden samengewerkt om de grote karekiet (Acrocephalus arundinaceus) in Nederland te behouden. Na een daling tot 2015 is de landelijke trend inmiddels gekeerd: dankzij herstel en betere bescherming van rietkragen in kerngebieden zijn de aantallen stabiel geworden, al blijven ze laag genoeg om door te gaan met actief beheer.

Onderzoek, onder meer met gezenderde vogels, toonde aan dat een tekort aan broedhabitat de belangrijkste oorzaak van de achteruitgang was. De soort heeft speciale moeras- en oevertypen nodig met sterk variërend waterpeil (ongeveer 50–200 cm). Ook begrazing en vraat door ganzen remmen rietherstel op plaatsen zonder waterdynamiek. De Leidraad beheer en bescherming grote karekiet, gepubliceerd in 2025, beschrijft de effectieve maatregelen.

Praktische herstelmaatregelen omvatten het regelen van waterstanden, verwijderen van ruigte en het plaatsen van rasters tegen ganzen. In Bijmolds beheergebied leidde dat tot terugkeer van dik, stroomrichtend riet en stabiele broedvondsten; soms waren daarvoor robuuste oplossingen nodig, zoals het handmatig slaan van metalen paaltjes vanaf een platbodem. Belangrijke kerngebieden zijn de Noordelijke randmeren en de Vechtplassen; uitbreiding van zachte oevers rond het IJsselmeer wordt als wenselijk gezien, waarbij betrokkenheid van partijen als Rijkswaterstaat cruciaal is.

De inzet blijft nodig: het project van Vogelbescherming is formeel afgesloten, maar monitoring en beheer moeten doorgaan. Jonge karekieten uit het buitenland bezoeken Nederland soms, en als geschikte rietvelden terugkeren kan ook buiten huidige hotspots weer worden gebroed. Wie de vogel wil horen kan vanaf eind april naar het Nuldernauw tussen Putten en Nijkerk gaan, waar Staatsbosbeheer herstelwerk uitvoerde.