'Het is tijd voor positieve verhalen rondom scheidingen in films en media'

In dit artikel:

Schrijfsters Nina Pierson en Sterre van Rossem bekritiseren de aanhoudende film- en televisietraditie om scheidingen bijna altijd als drama of trauma te tonen. Als voorbeeld noemen zij de nieuwe Nederlandse film A Family van Mees Peijnenburg — met Carice van Houten in een opvallende terugkeer naar de Nederlandse speelfilm — die ondanks frisse elementen toch terugvalt op het vertrouwde beeld van de vechtscheiding. Ook internationale titels als Marriage Story en Kramer vs. Kramer dienen volgens hen hetzelfde eenduidige narratief.

Ze wijzen erop dat verhalen niet neutraal zijn: ze vormen verwachtingen en sturen gedrag. Als vergelijking haalt de tekst filmwetenschapper Lievnath Faber aan, die liet zien hoe dominante filmbeelden van bevalling invloed hebben op hoe vrouwen hun eigen bevalling ervaren. Pierson en Van Rossem trekken die les door naar scheidingen: doordat het negatieve beeld overal terugkomt, leren kinderen en publiek te zien scheiden als per definitie een ramp.

Onderzoek, stellen ze, nuanceert die conclusie. Schade voor kinderen hangt samen met het niveau van conflict tussen ouders, niet automatisch met het feit dat ouders uit elkaar gaan. Bovendien biedt een samengesteld gezin vaak extra volwassenen, rolmodellen en een ruimer sociaal netwerk — elementen die veerkracht en sociale rijkdom kunnen vergroten, zoals politicoloog Kiza Magendane en journalist Pauline Bijster betoogden. In Nederland eindigt ongeveer een derde van de huwelijken in een scheiding; elk jaar maken ruim 40.000 kinderen mee dat hun ouders uit elkaar gaan. Toch blijven mediakoppen soms onterecht de indruk wekken dat scheiding op zichzelf diepe, onomkeerbare schade betekent.

De column noemt ook tegenvoorbeelden: de Netflix-animatie Spellbound portretteert een scheiding als bevrijdend voor een prinses, omdat het conflict tussen ouders wegvalt — een verfrissend alternatief dat laat zien waar het volgens de auteurs om zou moeten draaien. Ze erkennen dat vechtscheidingen bestaan en dat kinderen daarin bescherming en erkenning nodig hebben, maar vinden het problematisch dat grote publieksfilms zelden andere perspectieven laten zien.

Hun oproep is praktisch: makers met bereik kunnen het publieke gesprek verbreden door verhalen te vertellen die laten zien dat scheiding niet per definitie falen is, maar soms juist ruimte biedt voor betere relaties en meer veerkracht bij kinderen.