Het is steeds vaker zonnig in Nederland door schone lucht en klimaatverandering

In dit artikel:

Het KNMI meldt dat Nederland de laatste decennia steeds meer zon krijgt: sinds de jaren negentig neemt de hoeveelheid zonnestraling met ongeveer 2% per vijf jaar toe. Vorig jaar was het het op één na zonnigste jaar sinds het begin van de metingen; 2025 was bovendien het op vijf na warmste jaar sinds 1901, en wereldwijd behoorde dat jaar tot de top drie warmste jaren ooit.

Onderzoekers wijzen op twee hoofdredenen voor de toename van zonnestraling. Ten eerste is de lucht schoner geworden: minder aerosolen (fijnstof en andere deeltjes) laten meer zonlicht door en hebben daarmee deels het maskerende effect op opwarming weggenomen. Ten tweede speelt klimaatverandering zelf een rol: veranderingen in de atmosfeer — mogelijk door sterke opwarming van het Middellandse Zeegebied en een verzwakte Golfstroom — zorgen vaker voor hogedrukgebieden en dus zonnig weer. KNMI-onderzoeker Peter Siegmund zegt dat we deze eeuw "vaker te maken hebben met hogedrukgebieden, dus met mooi weer."

Ook minder bewolking lijkt bij te dragen, mogelijk deels door de schonere lucht die wolkvorming beïnvloedt, maar de omvang van dat effect is nog onzeker. Onderzoek laat zien dat de toename van zonnestraling groot is over bijna heel Europa, met een extra sterke stijging in de Benelux.

Als de trend doorzet, verwacht het KNMI warmere zomers en meer droogte in Nederland. De recente klimaatscenario’s onderschatten de toename van zonnestraling die in praktijk wordt waargenomen, wat gevolgen heeft voor warmte- en droogterisico’s.