Het is hoog tijd dat havens Rotterdam en Antwerpen intensief gaan samenwerken
In dit artikel:
De Rotterdamse en Antwerpse havens staan voor dezelfde existentiële uitdaging: door hoge energiekosten, nieuwe CO2-heffingen (in werking sinds 1 januari 2021), prijsdruk door import uit China en toenemende logistieke knelpunten raakt de industriële toevoerbasis in Nederland en België in verval. Als gevolg trekken chemische en zware industrieën weg uit de havenregio’s, met als risico dat cruciale halffabricaten ook voor defensie en andere vitale sectoren in toenemende mate van buiten Europa moeten komen.
Wie en waar: het gaat om Havenbedrijf Rotterdam en Port of Antwerp-Brugge, twee dicht naast elkaar gelegen Europese knooppunten die vergelijkbare klanten bedienen. Wat: beide kampen met netcongestie, beperkte binnenvaart- en spoorcapaciteit, onbetrouwbare vaarschema’s en piekbelastingen door megaschepen — problemen die studies van onder meer TenneT, Stedin en UNCTAD aantonen. Wanneer: de problemen zijn actueel en verergeren sinds invoering van strengere kosten- en klimaatmaatregelen; oproepen tot ingrijpen kwamen recentelijk (onder meer een pleidooi van Bart De Wever dit jaar).
Waarom samenwerken: gezamenlijke maatregelen kunnen de weerbaarheid tegen Chinese concurrentie versterken, energiezekerheid verbeteren en kosten drukken. Nederland produceert veel windenergie op de Noordzee, België heeft nog kerncapaciteit — een slim, grensoverschrijdend elektriciteitsnet en een gericht investeringsprogramma zouden beide landen en havens helpen benutten wat ze in huis hebben. Operationele samenwerking kan ook logistieke knelpunten aanpakken en de aantrekkelijkheid voor industriële vestigingen vergroten.
Hoe: structurele fusie van de bestuurssystemen lijkt politiek en bestuurlijk ingewikkeld en mogelijk te vergaand, maar concrete operationele afstemming — gedeelde investeringsprojecten, grensoverschrijdende netten en snellere besluitvorming — is dringend. Institutionele verschillen en nationale regelgeving vertragen nu gezamenlijk optreden; zonder politieke wil blijft actie te traag.
Slotconclusie: als België en Nederland hun nationale belangen serieus nemen, moeten ze de havens faciliteren om intensiever samen te werken. Alleen zo is de kans groot dat industrieën blijven, energiezekerheid toeneemt en de concurrentiepositie van beide havens op Europees niveau behouden blijft. De oproep komt van de algemeen directeur West-Nederland van Equans.