Het is gezien, het is niet onopgemerkt gebleven. Fictie uit Drenthe, Friesland en Groningen
In dit artikel:
Elk jaar verschijnen in Nederland zo’n 30.000 titels; veel daarvan vinden geen groot publiek. Hieronder een selectie recente fictietitels van schrijvers uit Drenthe, Friesland en Groningen, met kerngegevens en korte waarderingen.
Ab Veening — Het vergeten peloton (Scholma, €19,95, 240 blz.)
Na vier decennia in de schaatswereld in Assen en Groningen besloot Veening een roman te schrijven over zijn interesse in twintigste-eeuwse geschiedenis. Het verhaal speelt in 1942 op een onbewoond eiland in de Pacific waar een Nederlands uitkijkpunt gevestigd is. De komst van de Tweede Wereldoorlog brengt geweld, slachtoffers maar ook onverwachte vriendschappen en liefdes. Stijlmatig is het werk niet vrij van steken (herhalende zinsopeningen), maar inhoudelijk verdient het lof omdat de auteur het eiland niet afschildert als louter slachtoffer van machtswellust; in plaats daarvan ontstaat er een plek waar mensen van verschillende nationaliteiten samen iets opbouwen.
Bertha Kruizinga — Als de bodem beeft (Profiel, €20, 224 blz.)
Kruizinga, van origine maatschappelijk werker met langdurige binding met Groningen, tekent een streekroman over de impact van gaswinning en de bijbehorende bevingen. Beginnend in 2006 met de eerste scheuren in muren, loopt het verhaal door tot 2024 en volgt de gezinsgeschiedenis van Mendi en Jan en hun drie kinderen. De kracht van de roman ligt in het observerende oog voor uiteenlopende menselijke reacties op hetzelfde onheil en de gevolgen daarvan voor relaties en dagelijks leven; het drama rond de bevingen wordt invoelbaar neergezet zonder sensatie.
Peter Veen — Blikveld (Dizzend.nl, €15, 108 blz.)
Multimediakunstenaar Peter Veen uit Nieuw-Schoonebeek biedt ongeveer honderd zeer korte verhalen, miniatuurtjes die doen denken aan A.L. Snijders: observaties, kleine vondsten en contemplaties. Bij de uitgave hoort een QR-code waarmee luisterfragmenten op pianobasis toegankelijk zijn, passend bij Veen’s belangstelling voor minimalisme en leegte. De heldere, toegankelijke taal en de aandacht voor het alledaagse geven de bundel poëtische kwaliteit; soms roept het werk herinneringen op aan de gedichten van Chris J. van Geel.
Michael Planting — Yonari. De Atlantische parel (Keytree, €23,50, 308 blz.)
Planting uit Assen heeft met deze roman een langgekoesterde ambitie gerealiseerd: een eerbetoon aan miljoenen Afrikaanse mensen die tussen de 16e en 19e eeuw als slaven naar Amerika werden vervoerd. Rond 1820 volgt de lezer Yonari, een jonge Afrikaanse vrouw die tussen twee Nederlandse broers heen en weer wordt geslingerd, ontsnapt en via een schip terug probeert te keren naar Afrika. De roman bevat elementen die sterk op Amerikaanse filmvertellingen lijken en is deels gericht op een jonger, scholierend publiek; de hoofdlijn is die van opkomst uit onderdrukking tot eigen daadkracht.
Trudy Dijkshoorn & Rik Andreae — Een kaap in de weg (Triona Pers, €12, 16 blz.)
Twee dichters uit Emmen, die elkaar in Groningen leerden kennen, presenteren een bundel met tweeluikgedichten: steeds twee stemmen die elkaar afwisselen, aanvullen of kruisen. Ontstaan voor tijdschrift Roet en nu gebundeld voor de Poëzieweek, biedt het werk korte dialogen en tegenstemmen — van boten in Harlingen tot overpeinzingen over poëzie als omweg.
Marcel Möring — Kleurentovenaar (Prometheus, €15, 94 blz.)
Möring, onlangs verhuisd naar Beetsterzwaag, volgt zijn groots ontvangen roman Mordechai met deze novelle (eerder in 2017 in kleine oplage verschenen). De dertienjarige hoofdpersoon Abel rouwt om het vertrek van zijn vader; Möring schrijft met een zeldzame mix van verleiding en melancholie. De novelle blijft nog hangen nadat je hem uit hebt, door de precieze toon en het vermogen lezers tegelijk voldaan en melancholisch achter te laten.
Deze selectie laat zien hoe streek, geschiedenis en persoonlijke ervaring schrijvers uit Noord-Nederland voeden: van oorlogs- en slavenverhalen tot lokale drama’s en minimalistische bespiegelingen.