'Het is een kleine groep, maar het geweld is excessief', zegt de burgemeester van Capelle aan den IJssel over rivaliserende jeugdgroepen

In dit artikel:

Joost Manusama (60), voormalig politiecommissaris die in 2024 burgemeester van Capelle aan den IJssel werd, worstelt met een hardnekkig probleem: een kleine, maar gewelddadige groep jeugdigen die de stad onveilig maakt. Hoewel hij als burgemeester bevoegd gezag heeft over veiligheid en openbare orde, benadrukt Manusama dat hij de uitvoering aan professionals overlaat. Zijn zorg richt zich vooral op jongerencriminaliteit — een thema dat zich door zijn hele loopbaan voortsleept — maar nog nooit ervoer hij de gevolgen zo dichtbij als in Capelle, waar binnen een halfjaar twee gewapende tieners door de politie werden neergeschoten. De Rijksrecherche doet onafhankelijk onderzoek naar die schietincidenten; Manusama wil speculatie vermijden en focust op voorkomen van herhaling.

In Capelle bestaan vier rivaliserende jeugdgroepen met duidelijke postcode-gebonden territoria en een bijbehorend imago dat verdedigd wordt met straatroven, overvallen en geweld dat vaak gefilmd en gedeeld wordt op sociale media. Sinds circa 2019 ziet de gemeente ook de invloed van drillrapcultuur: jonge jongens presenteren zich agressief op platforms zoals Snapchat en Telegram, wat bijdraagt aan zelfbewapening en een gevoel van onveiligheid in buurten. De oudste organiserende leden zetten jongere groepsleden onder druk om misdrijven te plegen; de gemeente signaleert zelfs opdrachtgevers rond de elf jaar. Daardoor lopen slachtofferschap en daderschap regelmatig door elkaar.

Statistisch gezien is jeugdcriminaliteit in Nederland al decennia dalend en er is geen hard bewijs dat daders substantieel jonger worden. Toch is het geweld dat uit deze kleine groep voortkomt volgens Manusama bijzonder excessief. De problemen concentreren zich vooral in sociaal-economisch kwetsbare wijken — de zogenoemde New Towns, gebouwd als groeikernen in de jaren zeventig — waar verloedering, kleinschalige woningen en gebrek aan voorzieningen de leefbaarheid onder druk zetten.

Manusama pleit voor een langetermijnaanpak en extra middelen: investering in wijken, speciale opvanglocaties voor jongeren die willen uitstappen uit criminele netwerken (vergelijkbaar met voorzieningen voor slachtoffers van seksuele uitbuiting) en meer capaciteit om nazorg te bieden. Een knelpunt is dat jongeren die uit groepen stappen vaak nergens veilig ondergebracht kunnen worden en daardoor als verraders worden gezien. Tegelijk toont hij voorbeelden van succes: bij metrostation Capelsebrug nam overlast af na gerichte politie-inzet en huisbezoeken; enkele meelopers bleken om te slaan en vervolgden studie of veranderden gedrag.

Manusama onderstreept dat het om een klein deel van de jeugd gaat — veel jongeren doen het goed — maar waarschuwt dat zonder structurele investeringen de wijken kunnen vervallen en de problemen groter worden. Zijn boodschap: creativiteit helpt, maar kost ook geld; preventie en opvang verdienen prioriteit om herhaling te voorkomen.