Het hele jaar biodivers met advies van tuinman Martin: 'Als het mooi in evenwicht is, is dat goed voor plant, dier, insect en mens'
In dit artikel:
Tuinman Martin Knol benadrukt dat biodiversiteit geen abstract begrip is maar iets wat al in je eigen tuin of balkon begint. Volgens hem draait het om natuur in balans: menselijke activiteiten hebben veel verstoringen veroorzaakt, met gevolgen voor zowel onze gezondheid (zoals meer astma en stress) als voor planten en dieren. Je kunt weliswaar niet alle grote problemen oplossen, maar met eenvoudige ingrepen draag je toch bij.
De basis is een gezonde bodem: ruimte voor bodemdieren, schimmels en bacteriën vormt het fundament. Daarboven ontstaat biodiversiteit door structuur aan te brengen in lagen — bodembedekkers en lage bloemen, struiken, en bomen — en door verbindingen met andere groene plekken zodat vogels en insecten zich kunnen verplaatsen. Pas daarna kies je planten die nectar, voedsel, schuilplaatsen en overwintermogelijkheden bieden; zo ondersteun je de hele levenscyclus van bestuivers en andere dieren.
Niet alleen inheemse planten zijn nuttig: exoten zoals liguster of laurier kunnen prima dienen als eet-, nest- en schuilplek, mits ze niet ieder jaar keurig worden teruggesnoeid. Voor bijen en hommels zijn openbloemige soorten het meest waardevol — voorbeelden zijn kamperfoelie, vlinderstruik, lavendel, rozen en wilde bloemen. Let op: sommige winterbloeiende soorten (bijv. toverhazelaar) hebben dichte bloemen waar bestuivers niet bij kunnen.
Klimaatverandering verandert ook het plantenpalet: drogere grond maakt het lastiger voor eiken en beuken, maar mediterrane soorten zoals lavendel, rozemarijn, sering en kattenkruid doen het nu steeds beter en trekken veel insecten aan. Een waarschuwing: akker- en bermranden die na bloei worden omgeploegd vernietigen ondergrondse nestjes van hommels en bijen — hetzelfde geldt voor je tuin: niet omspitten.
Praktische tips: verbeter bodemleven, breng verschillende plantlagen aan, plant openbloemige nectarplanten, snoei niet rigide, laat overwinterplekjes staan en vermijd omploegen en overmatig gifgebruik. Op die manier maak je van je tuin een kleine, maar belangrijke schakel in het grotere netwerk van biodiversiteit.