Het hantavirus lijkt niet op covid, maar de online misinformatie doet denken aan 2020

In dit artikel:

De rubriek Schermtijd zoomt deze week in op de online verspreiding van misinformatie rond het hantavirus, aangewakkerd door sociale media en de herinnering aan corona. Centraal staat de Nederlandse ‘energielezer’ Celestial Elora, die op TikTok suggereert dat de Andesvariant van het hantavirus mogelijk een politiek controle-instrument is — een bewering die ze deels baseert op informatie van een chatbot (die foutieve taalvertalingen gaf). Haar kanaal heeft normaal kleine kijkersaantallen, maar die video bereikte zo'n 150.000 feeds.

Tegelijkertijd waarschuwen artsen en experts dat de uitbraak aan boord van cruiseschip Hondius geen aanleiding is tot een nieuwe wereldwijde pandemie: volgens de WHO gaat het om elf bevestigde gevallen, allemaal gelinkt aan die uitbraak. Toch circuleren valse meldingen op platforms als TikTok en X van mensen die beweren ook positief getest te zijn. De angst wordt versterkt door het collectieve geheugen van corona — influencers zoals Robbert Rodenburg verwerken die vrees zelfs met humor — en door het algoritme dat sensationele claims snel groter maakt.

Misinformatiedeskundige Yotam Ophir zegt dat covid-gerelateerde complotten niet verdwenen zijn maar ondergronds bleven. Daarnaast profiteren oplichters van de onrust: platforms worden gebruikt om onbewezen therapieën en dure ‘anti-infectiepakketten’ te verkopen. Conclusie van de redactie: veel van de online berichten zijn ongegrond en vaak commercieel gemotiveerd, niet wetenschappelijk onderbouwd.