"Het gezicht van klimaatverandering": wat is het westnijlvirus en hoe gevaarlijk is het voor de mens?

In dit artikel:

In Noord-Macedonië heerst momenteel een epidemie van het westnijlvirus, een door muggen overdraagbare ziekte die in zeldzame gevallen hersen- of hersenvliesontsteking veroorzaakt. Het virus circuleert tussen besmette vogels en muggen. Mensen raken besmet na een beet, maar kunnen het virus niet verder verspreiden.

De verspreiding wordt bevorderd door hoge temperaturen in de lente en zomer, droge zomers en warme winters. Het virus komt al sinds de jaren 1950 in Europa voor en wordt tegenwoordig vooral in Zuid- en Centraal-Europa gemeld. Door de klimaatverandering kan het de komende jaren verder naar het noorden oprukken.

In België werd in 2019 één menselijke besmetting gemeld en is recent het virus bij een paard vastgesteld. Of Belgische muggen het virus al onder mensen verspreiden, is niet bekend, omdat systematische monitoring ontbreekt. Onderzoek heeft wel aangetoond dat de in België voorkomende Culex pipiens-mug het virus kan overdragen. Besmettingen kunnen bovendien onopgemerkt blijven, omdat veel mensen geen klachten krijgen of slechts griepachtige symptomen ontwikkelen.

Ongeveer een kwart van de besmette mensen krijgt na twee tot veertien dagen klachten zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn, huiduitslag en gezwollen lymfeklieren. Meestal volgt volledig herstel, al kan vermoeidheid lang aanhouden. Ongeveer één procent ontwikkelt een ernstige neurologische aandoening; vooral ouderen lopen daarbij risico op overlijden. Een specifieke behandeling of vaccin bestaat niet. Volgens onderzoek van de VUB en ULB speelt klimaatverandering een belangrijke rol in de toenemende verspreiding en het groeiende aantal mensen dat risico loopt.