Het geld voor defensie kun je gewoon lenen van de Nederlandse spaarders

In dit artikel:

Columnist Han van der Horst betoogt dat Nederland de forse uitbreiding van Defensie niet volledig via bezuinigingen op sociale voorzieningen of hogere belastingen hoeft te betalen. Voor 2027 is €28,8 miljard voor Defensie begroot, terwijl de zogenoemde vrijheidsbijdrage naar verwachting ongeveer €5 miljard oplevert. Daardoor resteert een tekort van circa €23 miljard en dreigt volgens hem een politiek compromis waarbij steun van partijen als PRO en JA21 wordt gekocht met het schrappen van sociale bezuinigingen en aanpassingen van de vermogensbelasting.

Van der Horst stelt voor het ontbrekende bedrag grotendeels met staatsleningen te financieren. Dat past volgens hem bij historische voorbeelden, waarin oorlogen en militaire opbouw vaak met geleend geld werden betaald. Het argument dat toekomstige generaties niet met schulden mogen worden opgezadeld, wijst hij af: zij erven volgens hem ook een vrij en welvarend land. De huidige generatie betaalt dan de bijdrage aan de vrijheid, terwijl kinderen en kleinkinderen de schuld later aflossen.

Om minder afhankelijk te zijn van internationale banken wil hij zogenoemde vrijheidsobligaties uitgeven. Nederlanders zouden die laagdrempelig, bijvoorbeeld vanaf €50, kunnen kopen. Met de €461 miljard aan spaargeld in Nederland kan zo volgens hem binnenlandse financiering worden aangetrokken, terwijl burgers rendement ontvangen. Het plan sluit aan bij het idee van ‘oranje obligaties’ van oud-spionagechef Pieter Cobelens. De opbrengst moet vooral Europese bedrijven en werkgelegenheid ondersteunen, niet de Amerikaanse wapenindustrie.

De bestaande vrijheidsbijdrage vindt Van der Horst bovendien oneerlijk, omdat lagere en middeninkomens er relatief zwaar door worden getroffen. Zonder een eerlijkere heffing zal de belasting volgens hem geen maatschappelijk draagvlak krijgen. Met obligaties zouden bezuinigingen op uitkeringen kunnen worden voorkomen en zou ruimte ontstaan om met sociale partners de vastgelopen uitvoeringsorganisaties te hervormen.

Tot slot benadrukt hij dat het toeslagenschandaal en de Groningse aardgasaffaire niet uit de publieke aandacht mogen verdwijnen. Ook plaatst hij vraagtekens bij de compensatie voor Friesland nu nieuwe gaswinning mogelijk blijft.